Dụ Ngôn Hai Người Con ( Suy Niệm Chúa Nhật XXVI Thường Niên, Năm A)

Các Bài Đọc của Chúa Nhật XXVI Thường Niên, năm A, mở ra cho chúng ta một cái nhìn sâu sắc về tự do và trách nhiệm của con người trước Thiên Chúa. Thiên Chúa là Đấng ban cho con người tự do để lựa chọn con đường mình muốn bước đi. Ngài không áp đặt, cũng không cưỡng bách con người phải sống theo một khuôn mẫu nào đó. Thế nhưng, sự tự do Thiên Chúa ban không có nghĩa là Ngài bỏ mặc con người cho những chọn lựa của mình. Trái lại, Thiên Chúa luôn dõi theo, kiên nhẫn đồng hành và không ngừng mời gọi con người trở về với đường lối của Ngài.

Điều đó được diễn tả rất rõ trong Bài đọc I, trích sách ngôn sứ Êdêkien. Qua hai trường hợp đối lập: Người tội lỗi, nếu từ bỏ điều dữ mình đã làm để thực thi điều công chính, thì sẽ được sống. Ngược lại, người vốn đang sống công chính nhưng quay lưng lại với đường ngay nẻo chính để làm điều bất chính, thì chính những hành vi ấy sẽ đưa họ đến sự chết. Thiên Chúa không thay đổi tiêu chuẩn công chính của Ngài, nhưng Ngài luôn mở ra một con đường trở về cho con người. Điều Thiên Chúa mong đợi không phải là một con người chưa bao giờ sai lỗi, nhưng là một con người biết nhận ra mình sai, biết khiêm tốn trở về và can đảm thay đổi.

Nếu Bài đọc I nhấn mạnh đến sự trở về, thì Bài đọc II lại chỉ cho chúng ta con đường để sống đúng với ý định của Thiên Chúa, đó là con đường khiêm nhường và yêu thương. Thánh Phaolô mời gọi cộng đoàn hãy sống hiệp nhất, đừng làm gì vì ganh tị hay tìm kiếm hư danh, nhưng hãy khiêm nhường coi người khác trọng hơn mình và biết quan tâm đến lợi ích của người khác. Nền tảng của lối sống ấy chính là Đức Kitô. Người vốn là Thiên Chúa nhưng đã tự hạ mình, trút bỏ vinh quang, trở nên người phàm và vâng phục cho đến chết, chết trên thập giá. Nơi Đức Kitô, chúng ta nhận ra một nghịch lý của Tin Mừng: Thiên Chúa cao cả lại chọn con đường tự hạ; Đấng giàu sang lại trở nên nghèo khó; Đấng có tất cả lại trao ban chính mình. Vì thế, con đường Thiên Chúa mở ra cho con người không phải là con đường của việc khẳng định mình bằng quyền lực, danh vọng hay địa vị, nhưng là con đường của tình yêu, khiêm nhường và trao ban.

Thiên Chúa mời gọi chúng ta không sống khép kín trong sự an phận của bản thân, nhưng biết mở lòng ra với tha nhân, đặc biệt với những người nghèo khổ, yếu thế và kém may mắn. Bởi lẽ, khi chúng ta biết bước ra khỏi chính mình để đến với người khác, chúng ta đang bước vào chính con đường mà Đức Kitô đã đi. Thiên Chúa đã chọn đến gần con người; và giờ đây, Ngài cũng mời gọi chúng ta học cách đến gần nhau. Đỉnh cao của sứ điệp ấy được diễn tả trong bài Tin Mừng theo thánh Matthêu (Mt 21,28-32) qua dụ ngôn hai người con. Người cha chỉ có một lời mời gọi: “Này con, hôm nay con đi làm vườn nho nhé!” Nhưng hai người con lại có hai câu trả lời và hai cách hành động khác nhau.

Người con thứ nhất ban đầu đã thẳng thừng từ chối: “Con không muốn!” Nhưng sau đó, anh hối hận và đi làm. Người con thứ hai thì thưa rất ngoan ngoãn: “Thưa cha, vâng!” nhưng rồi lại không đi. Qua hình ảnh hai người con, Đức Giêsu đặt trước chúng ta một câu hỏi rất căn bản: Điều gì thực sự giúp chúng ta trở nên người con của Thiên Chúa: lời nói hay việc làm? Lời nói có thể rất đẹp, rất đạo đức, nhưng nếu không được biến thành hành động thì vẫn chỉ là lời nói. Ngược lại, một người có thể đã từng yếu đuối, từng từ chối, từng bước sai đường, nhưng nếu biết hồi tâm và trở về, người ấy vẫn có thể bắt đầu lại.

Điều đáng quý nơi người con thứ nhất là khi anh đã nói “không” với người Cha nhưng anh đã hồi tâm. Anh nhận ra mình sai. Và quan trọng hơn, anh đã biến sự nhận ra ấy thành hành động. Đây chính là vẻ đẹp của sự hoán cải. Hoán cải là khi con người nhận ra mình đã đi xa khỏi tình yêu của Chúa và quyết tâm quay trở về. Qua đó, chúng ta nhận ra một khuôn mặt rất nhân hậu của Thiên Chúa. Ngài ban cho con người tự do, nên Ngài chấp nhận cả những lúc con người nói “không” với Ngài. Nhưng Thiên Chúa không dừng lại ở tiếng “không” ấy. Ngài vẫn kiên nhẫn chờ đợi, vẫn âm thầm mời gọi và mở ra cơ hội để con người có thể thay đổi.

Lời Chúa hôm nay mời gọi mỗi người chúng ta can đảm nhìn lại những chọn lựa của mình. Tự do không phải là muốn làm gì thì làm, nhưng là khả năng chọn điều thiện, chọn sự thật và chọn con đường dẫn đến sự sống. Và nếu có lúc chúng ta chọn sai, điều quan trọng không phải là tuyệt vọng hay chạy trốn, nhưng là biết dừng lại, hồi tâm và trở về. Ước gì mỗi người chúng ta biết thưa với Chúa không chỉ bằng môi miệng nhưng bằng chính cuộc sống của mình: “Lạy Chúa, con xin đi” để cuộc đời của chúng ta trở thành lời “xin vâng” chân thành hơn, trưởng thành hơn và được diễn tả bằng những việc làm cụ thể.

Têrêsa Thanh Tuyền