Đức Maria – Mẹ Thiên Chúa

Bát nhật sau lễ Giáng Sinh, Giáo hội cho chúng ta mừng kính Đức Maria với tước hiệu Mẹ Thiên Chúa để ca ngợi vai trò của Mẹ trong chương trình cứu chuộc. Chính nhờ Đức Maria đã đáp lời xin vâng mà Hài Nhi Giêsu được vào trần gian và nhân loại được hưởng nguyên ủy của sự sống đời đời. Ngày đầu năm mừng kính Mẹ, chúng ta xin Mẹ chuyển cầu cho nhân loại để mọi người được hưởng tin vui bình an từ Thái Tử hòa bình và được hưởng sự sống đã khơi nguồn từ Sự Sống.

Sau những nỗ lực lớn chống lại những lạc thuyết như Ảo thân thuyết: coi Đức Kitô không phải là người thật mà Thiên Chúa nhận lấy một thân xác nào đó và nhập vào họ; Dưỡng tử thuyết: Đức Giêsu không phải là Thiên Chúa thật nhưng được Chúa Cha nhận làm con nuôi, hay Ngộ đạo thuyết. Năm 431, công đồng Ephêsô đã tuyên xưng Mẹ Maria với tước hiệu “Theotokos” – Mẹ Thiên Chúa. Tuyên tín là một cách để Giáo hội bảo vệ chân lý đức tin: Đức Giêsu là Thiên Chúa thật và là người thật, hai bản tính này liên kết với nhau trong mầu nhiệm Ngôi hiệp. Đức Mẹ chính là người nữ được nói tới trong đoạn Kinh Thánh Gl 4, 4: “Khi đã tới lúc thời gian viên mãn, Thiên Chúa đã sai Con Ngài sinh hạ bởi người phụ nữ, sinh dưới chế độ Luật, để cứu chuộc những người ở dưới chế độ Luật, hầu cho chúng ta được nhận làm dưỡng tử.” So với tín điều Mẹ Lên trời và Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội thì tín điều Mẹ Thiên Chúa và Mẹ trọn đời đồng trinh là hai tín điều cổ thời và liên hệ trực tiếp đến Mầu nhiệm Nhập thể. Vì vậy, ta chỉ có thể hiểu được ý nghĩa của tín điều này trong bối cảnh của Mầu Nhiệm Nhập Thể.

“Khi đã đủ tám ngày, lúc phải cắt bì cho con trẻ, thì người ta gọi tên Người là Giêsu, tên mà thiên thần đã gọi trước khi con trẻ được đầu thai trong lòng mẹ”. Tên gọi Giêsu nghĩa là Thiên Chúa cứu. Đức Mẹ sinh ra Đấng có tên gọi là Thiên Chúa cứu, nghĩa là Đấng Cứu Độ. Đó là tên thiên thần đã gọi trước khi hài nhi được đầu thai trong lòng Mẹ. Thai nhi đó không phải là một vĩ nhân nhưng là “Emmanuel” – Thiên Chúa ở cùng chúng ta. Như thế, ta mừng kính Mẹ nhưng Chúa Giêsu mới là trung tâm vì nếu không có con Thiên Chúa thì không có Mẹ Thiên Chúa. Suy tôn Mẹ Thiên Chúa ta cần phải hiểu[1]: Đức Maria không phải là Mẹ của thiên tính do đó không phải là mẹ của Ba Ngôi. Hơn nữa, nhân tính của Đức Kitô đã kết hợp với thiên tính thành ngôi vị duy nhất tức là ngôi vị của Lời Thiên Chúa nhưng điều này không áp dụng cho đức Maria, Mẹ vẫn duy trì ngôi vị con người chứ không biến thành một nữ thần. Thêm vào đó, Đức Giêsu Kitô bắt đầu hiện hữu kể từ khi Ngôi Lời kết hợp với một con người được thụ thai trong lòng Đức Maria. Tuy nhiên, Ngôi Lời đã hiện hữu từ đời đời nên Đức Maria là Mẹ của Đức Kitô nhưng vẫn là thụ tạo của Ngôi Lời.

“Còn Maria thì ghi nhớ tất cả những việc đó và suy niệm trong lòng.” Mầm sống lớn lên trong lòng mẹ trinh khiết. Mẹ lắng nghe trái tim của thai nhi đập trong lòng Mẹ. Mẹ đã nâng niu để cho mầm sống ấy được sinh ra. Mỗi người chúng ta cũng đã được gieo mầm sống Giêsu qua Bí Tích Rửa Tội, ước mong ta cũng biết trân trọng, nuôi dưỡng, giữ gìn và mang trong mình tâm tình của Chúa Giêsu để mầm sống ấy được sinh ra trong cuộc sống của mỗi người.

“ Ơn tuyển chọn” là hồng ân Thiên Chúa, Thiên Chúa chọn một người nữ tỳ hèn mọn cho ta thấy quyền năng Thiên Chúa biểu lộ qua sự yếu đuối của con người. Điều này mời gọi chúng ta nhìn lại mình, trong cuộc sống ta có sẵn lòng mở lối cho Thiên Chúa bước vào cuộc đời ta hay không? Chỉ khi nào ta sẵn sàng mở lối cho tình yêu Thiên Chúa cư ngụ thì tình yêu ấy mới có thể thanh luyện và thánh hóa để bản thân chúng ta được biến đổi.

Mừng lễ Mẹ hôm nay, chúng ta thêm một lần xác tín rằng mỗi người chúng ta có một người Mẹ luôn yêu thương, dõi theo con cái. Xác tín này là động lực cho chúng ta bước tới tương lai trong niềm tin tưởng, hạnh phúc và bình an. Xin Chúa qua lời chuyển cầu của Mẹ “chúc lành cho chúng con và gìn giữ chúng con. Xin Chúa tỏ nhan thánh Chúa cho chúng con và thương xót chúng con. Xin Chúa ghé mặt lại cùng chúng con và ban bằng yên cho chúng con”. Bắt chước Mẹ trong chức vụ làm Mẹ Thiên Chúa, chúng ta được mời gọi trở thành mẹ thiêng liêng để qua việc đón nhận Lời mỗi ngày, chúng ta cộng tác vào việc sản sinh cho Giáo hội những con cái mới (LG 64).

Ngày hôm nay, chúng ta cũng cầu nguyện cho sự bình an trong năm mới. Chúng ta cùng cầu xin Thiên Chúa qua Đức Giêsu là con đường hòa bình giúp chúng ta biết bước đi trên trên con đường trọn hảo bằng việc sống tròn đầy giây phút hiện tại, thay đổi cách hành xử không phù hợp để có thể trở thành sứ giả hòa bình cho những người chúng ta gặp gỡ.

Maria Nguyễn Hường

[1] Bài học môn Thánh Mẫu học, Học viện liên dòng Mến Thánh Giá, 2022