Suy Niệm Lễ Thánh Gia (Suy Niệm Chúa Nhật Lễ Thánh Gia Thất)

Thời gian cuối Mùa Vọng, chúng ta đã có dịp chiêm ngắm Đức Maria và thánh Giuse, với sự thánh thiện và công chính của các ngài được thể hiện xung quanh sự kiện Nhập thể của Con Thiên Chúa. Chính Thiên Chúa đã chọn lựa và chuẩn bị các ngài thành một đôi, rồi đặt Chúa Giêsu vào, làm thành một gia đình thánh, một Thánh Gia!…

Lễ Giáng Sinh, theo nghĩa đó, cũng đã là ngày lễ của gia đình. Nhìn vào Hang đá Bêlem, ta thấy một gia đình với ý nghĩa và các thành tố đầy đủ nhất của nó. Ngày nay, khi các đôi vợ chồng quyết định có con đầu lòng, họ nói “chúng tôi muốn bắt đầu một gia đình” (to start a family) – theo nghĩa chặt của từ ngữ này. Nhưng vì cần phải dành biến cố Giáng Sinh cho các chủ đề nền tảng khác của công cuộc Nhập thể cứu độ, nên chủ đề về Thánh Gia, gia đình thánh, được xếp vào riêng một ngày lễ, là ngày hôm nay: Chúa nhật trong Tuần Bát Nhật Giáng Sinh.

Đây là một gia đình thánh, bởi người cha, người mẹ, người con đều thánh thiện công chính tuyệt vời. Một cách chuyên biệt hơn, đây là Gia Đình Thánh, bởi sự hiện diện của chính người con này, là Chúa Giêsu, Đấng Thánh – và Maria cũng như Giuse hoàn toàn gắn với và thuộc về câu chuyện của Chúa Giêsu, theo mọi nghĩa. Ở đâu có Chúa Giêsu, ở đó có sự thánh thiện. Hay nói theo cách của Đức giáo hoàng Phanxicô trong Tông huấn Gaudete et exsultate: Mức độ thánh thiện của một người tuỳ thuộc mức độ người ấy được chiếm hữu bởi mầu nhiệm Chúa Giêsu Kitô! Có gia đình nào có Chúa Giêsu nơi mình cho bằng gia đình của Maria và Giuse?

Vì thế, Thánh Gia là ánh sáng, là ngọn hải đăng, là gương mẫu cho các gia đình chúng ta. Nhưng hãy nhớ, Phúc Âm chỉ có một ít dòng nói về Thánh Gia. Đức Maria có đôi lời được ghi lại. Còn thánh Giuse thì tuyệt nhiên không được ghi lại lời nào. Điều này cho thấy gia đình thánh cũng rất bình thường, thậm chí là vô danh, lẩn khuất như bao gia đình thường dân, lao động nghèo hèn khác trên trái đất này.

Thánh Gia không chỉ là một gương mẫu cho các gia đình chúng ta noi theo. Thánh Gia còn là bằng chứng rằng thực tại gia đình đã được cứu độ. Vì điều gì được đảm nhận bởi Con Thiên Chúa nhập thể, thì điều đó được cứu độ. Do đó, mầu nhiệm Giáng sinh, với hình ảnh Thánh Gia trong Hang đá Bêlem, là Tin Mừng cứu độ trước hết cho các gia đình.

Nhưng vẫn còn đây tin không vui: Chưa bao giờ trong lịch sử, gia đình bị tấn công và bị rúng chuyển như trong thời đại này của chúng ta!… Bạn có biết, chỉ trong ngày hôm nay thôi, ở Việt Nam có khoảng 170 vụ ly dị? Đó là theo con số thống kê cho biết mỗi năm có khoảng 60.000 vụ. Nhưng cũng có một con số khác, choáng hơn nhiều, đó là tại VN trong năm 2022 đã có 500.000 hồ sơ ly dị được thụ lý tại toà án!… Mà ly dị đâu phải là đại nạn duy nhất liên quan đến các gia đình, còn có bao thảm kịch khác nữa: phá thai, bạo hành, kỳ thị, cá nhân chủ nghĩa, bất hoà, ích kỷ, chia rẽ, vv… Và chúng ta tự hỏi: cái thiết chế mà ngay cả lụt Hồng thuỷ cũng không phá vỡ, hơn nữa đã được đảm nhận và đóng ấn cứu độ bởi Chúa Giêsu, tại sao thực tế lại đang suy yếu đến mức như chúng ta đang thấy?

Ngày lễ Thánh Gia gợi nhắc cho chúng ta câu trả lời đơn giản cho vấn đề được coi là rất phức tạp này. Thật vậy, đằng sau mọi mối đe doạ đối với ‘sức khoẻ’ của các gia đình đều tồn tại vấn đề then chốt, đó là: thiếu vắng Giêsu! Và vì thiếu vắng Giêsu nên cũng không thể tìm thấy sự hiện diện của ‘tinh thần Maria’ và ‘tinh thần Giuse’ ở đó! Vì thế, chỉ có một cách để giải quyết vấn đề, đó là cần đưa Giêsu vào – trả Chúa Giêsu lại vị trí trung tâm của các gia đình. Đó là cách để các gia đình chúng ta vượt qua cơn khủng hoảng gia đình rất sâu rộng trong thế giới hiện nay.

Các gia đình chúng ta không phải là ‘Thánh Gia’, bởi các thành phần trong gia đình chúng ta đều có những khiếm khuyết, giới hạn trong thân phận của mình. Vì thế, thánh Phaolô nhấn mạnh rằng mọi thành viên cần có khả năng “từ bi, nhân hậu, khiêm cung, ôn hoà, nhẫn nại, chịu đựng lẫn nhau, và hãy tha thứ cho nhau nếu người này có chuyện phải oán trách người kia”… Và vị Tông đồ đúc kết: “Trên hết mọi sự, anh em hãy có đức yêu thương, đó là dây ràng buộc điều toàn thiện”!

Những khả năng từ bi, nhân hậu, chịu đựng, tha thứ… và nhất là khả năng yêu thương ấy chỉ trở thành có thể khi chúng ta có Chúa Giêsu ở giữa gia đình mình, mà trước hết là mỗi người có Chúa ở trong tâm hồn mình.

Lm. Lê Công Đức