Lôgic Của Tình Yêu  (10.09.2026 Thứ Năm Tuần XXIII Thường Niên Năm A)

Biết bao điều ta không biết… Cái biết căn bản nhất là biết rằng mình không biết… Các tác giả tâm lý, linh đạo (như H. Lerner, A. de Mello) đặc biệt lưu ý chúng ta như thế. Sự lưu ý này càng có ý nghĩa trong một thế giới được ghi dấu những tiến bộ ngoạn mục của công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo, của chúng ta hiện nay. Cái cám dỗ của việc ‘xây Tháp Babel’ mà Đức thánh cha Lê ô cảnh giác chúng ta chính là loại cám dỗ tự mình vươn tới trời, đạt đến toàn trí, toàn năng, cho rằng mình có thể biết hết và kiểm soát hết mọi sự!

Thánh Phaolo cũng lưu ý tương tự khi nói với các tín hữu Côrinhtô thời ấy. “Sự thông thái làm cho người ta ra kiêu căng” – và ngài thêm: “Còn tình yêu thì xây dựng”. Và ngài lấy chuyện ăn thịt cúng thần linh ngoại giáo để minh họa: “Nếu thức ăn làm cho người anh em tôi vấp phạm, thì tôi sẽ không ăn thịt cho tới muôn đời, kẻo làm cho người anh em tôi vấp phạm”.

Điều này có nghĩa gì? Có nghĩa là tôi biết chẳng có tồn tại thần linh nào khác ngoài Thiên Chúa, vì thế tôi cũng biết thịt cúng của dân ngoại chẳng là gì khác so với mọi thứ thịt thông thường, nên tôi có thể thản nhiên ăn – thế nhưng việc tôi ăn như vậy có thể trở thành gương xấu/ cớ vấp phạm cho những anh chị em không suy nghĩ như tôi và không biết như tôi, vì thế tôi quyết định không ăn để tránh làm cớ cho anh chị em mình vấp phạm!

Đó là logic của trái tim, của lòng cảm thông, hơn là logic của trí năng, của tri thức thuần túy. Ta hiểu tại sao thánh Phaolo nói “Sự thông thái làm cho người ta ra kiêu căng. Còn tình yêu thì xây dựng”! Tình yêu và sự cảm thông này là nguyên tắc được Chúa Giêsu đẩy tới mức triệt để, đến nỗi những ai chỉ dựa vào cái biết và lẽ khôn ngoan thông thường thì sẽ không hiểu được và không chấp nhận được. Bản văn Tin Mừng hôm nay nên được đọc lại trong nguyên văn thay vì trích dẫn một cách chọn lọc:

“Thầy bảo các con đang nghe Thầy đây: Các con hãy yêu kẻ thù, hãy làm ơn cho những kẻ ghét mình, hãy chúc phúc cho những kẻ nguyền rủa mình, hãy cầu nguyện cho những kẻ vu khống mình. Ai vả con má bên này, thì đưa cả má bên kia;

ai lột áo ngoài của con, thì con cũng đừng cản nó lấy áo trong. Ai xin, thì con hãy cho, và ai lấy gì của con, thì đừng đòi lại.

Các con muốn người ta làm điều gì cho các con, thì hãy làm cho người ta như vậy. Nếu các con yêu những kẻ yêu các con, thì còn ân nghĩa gì nữa? Vì cả những người tội lỗi cũng yêu những ai yêu họ. Và nếu các con làm ơn cho những kẻ làm ơn cho các con, thì còn ân nghĩa gì? Cả những người tội lỗi cũng làm như vậy. Và nếu các con cho ai vay mượn mà trông người ta trả lại, thì còn ân nghĩa gì? Cả những người tội lỗi cũng cho những kẻ tội lỗi vay mượn để rồi được trả lại sòng phẳng.

Vậy các con hãy yêu kẻ thù, hãy làm ơn và cho vay mượn mà không trông báo đền. Phần thưởng của các con bấy giờ sẽ lớn lao, và các con sẽ là con cái Ðấng Tối Cao, vì Người nhân hậu với những kẻ bội bạc và những kẻ gian ác.

Vậy các con hãy ở nhân từ như Cha các con là Ðấng nhân từ. Ðừng xét đoán, thì các con sẽ khỏi bị xét đoán; đừng kết án, thì các con khỏi bị kết án. Hãy tha thứ, thì các con sẽ được thứ tha. Hãy cho, thì sẽ cho lại các con; người ta sẽ lấy đấu hảo hạng, đã dằn, đã lắc và đầy tràn mà đổ vào vạt áo các con. Vì các con đong đấu nào, thì cũng sẽ được đong trả lại bằng đấu ấy”. [hết trích]

Đây là trang giáo huấn thách thức nhất của Tin Mừng, đặc trưng nhất của Kitô giáo, bởi sự minh họa hùng hồn nhất của loại tình yêu thương xót này chính là cái chết thập giá của Chúa Giêsu.

Đừng quên, Chúa Giêsu là thượng trí, là sự khôn ngoan của Thiên Chúa trở thành nhập thể, cho chúng ta!

Lm. Lê Công Đức