Giuse, Người Công Chính! (18.12.2024 Thứ Tư Tuần III Mùa Vọng)

Ngày 18.12, năm nay trúng ngày thứ Tư trong tuần, thật trùng hợp khi lời Chúa lấy thánh Giuse làm tiêu điểm. Trước hết, sách Giêremia nêu lời loan báo: “Này đây, đã tới những ngày Ta gây cho Ðavít một mầm giống công chính, mầm giống này sẽ làm vua thống trị, sẽ là người khôn ngoan, thực hiện công lý và đức công bình trên đất nước”… Cái tên Đavit, cũng như phẩm chất ‘công chính’ của mầm giống từ Đavit, là những yếu tố hướng chỉ đến Giuse, và qua Giuse sẽ ứng nghiệm ở Đấng thiên sai là Chúa Giêsu.

Thánh vịnh 71 (Đáp ca) là lời tán tụng sự công chính và nền hoà bình viên mãn của triều đại được thiết lập bởi Đấng thiên sai. Một lần nữa, Giuse – người công chính – là hình bóng của triều đại này.

Trình thuật ‘truyền tin cho Giuse’ trong Tin Mừng Máttheu trực tiếp nói về Giuse là “con vua Đavit” và là “người công chính”. Câu chuyện có một nút thắt đầy kịch tính, đó là Maria đã mang thai một cách bí ẩn, và điều này làm cho Giuse thấy mình rơi vào tình thế khó xử. Giuse đã làm gì trong hoàn cảnh như vậy?

-Giuse không hiểu điều gì đã xảy ra, và Giuse ý thức mình không hiểu, đơn giản vậy thôi. Không suy đoán dông dài, không tưởng tượng vu vơ! Càng không kết luận hồ đồ, và không một gợn nghi ngờ qui chụp theo hướng ác ý đối với Đức Maria! Ta đừng quên, trong cả lịch sử nhân loại, đây là trường hợp duy nhất mà một phụ nữ có thai không do bởi ăn ở với một người nam, không có trường hợp thứ hai!

-Sự dè dặt thận trọng, không nghi ngờ của Giuse, vì thế, là đặc trưng hùng hồn nhất của danh hiệu ‘người công chính’. Công chính là sống đẹp lòng Thiên Chúa trong suy nghĩ, nói năng, hành động… Điều này có nghĩa là đối xử công bình chính trực, không làm tổn thương người khác – mà công bình ở mức hoàn hảo nhất trong thực tế chính là bác ái!

-Là người công chính, trong tình huống cụ thể này, Giuse không muốn tố cáo Maria, thay vào đó Giuse dự định rời bỏ một cách kín đáo. Giuse muốn bảo toàn danh dự cho Maria hết sức có thể. Đây là giải pháp, là ý tốt nhất mà Giuse có thể nghĩ ra.

-Nhưng ý tốt của con người đôi khi không trùng với điều Thiên Chúa muốn! Hoá ra ‘ý tốt’ ấy không thực sự tốt. Bởi rốt cuộc, chỉ những gì Thiên Chúa muốn mới thực sự tốt mà thôi. Giuse dự tính rời bỏ, nhưng Chúa đề nghị Giuse đón nhận Maria. Và Giuse đã đón nhận, bất chấp những gì xảy ra tiếp theo…

-Giuse “tiếp nhận bạn mình, nhưng không ăn ở với nhau…” Đã thành vợ chồng chung sống hẳn hoi trước mặt người đời, nhưng “không ăn ở với nhau”! Đây là một sự kiện gợi cho chúng ta nhiều điều để chiêm ngắm… Chẳng hạn, trong thời đại lạm dụng tình dục tràn lan ngày nay, chúng ta nghĩ đến chuyện ‘ăn ở’ vô tội vạ của các bạn trẻ chưa kết hôn, của những người đã kết hôn nhưng ‘ăn ở’ ngoài luồng (hoặc trong luồng mà thiếu tôn trọng phẩm giá của mình và của người phối ngẫu), và cả chuyện ‘ăn ở’ của những người đã thánh hiến cho Thiên Chúa trong ơn gọi tu trì…!

Xin Thánh Giuse khơi lên trong mỗi chúng ta cảm hứng sống công chính như ngài, và khao khát trái tim trong sạch của ngài – để được “nhìn thấy Thiên Chúa” nơi Hài Nhi Giêsu!

Lm. Lê Công Đức