Chúa Nhật V Mùa Chay năm C

Một lối sư phạm của tình thương (Gioan 8, 1-11)

 Làm thế nào để chúng ta thực sự sống tình yêu thương với tư cách là những người Kitô hữu trên phương diện cá nhân và cộng đoàn? Chúng ta cần nhận ra và sống theo cách của Chúa Giêsu, là thực hành những gì Ngài đã dạy, đã làm và đã sống. Mẫu hình tuyệt hảo về lòng trắc ẩn của Chúa Giêsu trong Tin Mừng Gioan 8, 1-11, cho chúng ta thấy cách của một Thiên Chúa đối xử nhân từ với những người hèn yếu tội lỗi. Đó là sứ điệp Chúa Giêsu gửi đến mỗi người chúng ta. Chúng ta đối xử với nhau và với những giới hạn của nhau như thế nào?

Truyền thống Do Thái rất rõ ràng trong việc lên án ngoại tình (x. Lv 20,10; Đnl 22, 23-24). Tại thời điểm Chúa Giêsu, ai phạm tội ngoại tình sẽ bị trừng phạt bằng cái chết (x. Ga 8,5). Tuy nhiên, kể từ khi La Mã chinh phục Palestine vào năm 63 TCN, người Do thái đã mất quyền đặt ra án tử hình. Quyền này đã được dành cho viện kiểm soát La mã.

 Ở đây, những nhà Kinh sư và Pharisêu đã dùng người phụ nữ ngoại tình để thử thách và gài bẫy Chúa Giêsu (“Họ nói thế nhằm thử Người, để có bằng cớ tố cáo Người” Ga 8,6). Dự kiến của họ đã rất rõ ràng ngay từ đầu. Người bạn tình của người phụ nữ ở đâu? Nếu người phụ nữ bị bắt quả tang đang thực hiện hành vi ngoại tình (“…dẫn đến trước mặt Chúa Giêsu một người phụ nữ bị bắt gặp đang ngoại tình” Ga 8,3), thì tại sao họ không mang theo cả người bạn tình của cô ấy? Luật pháp quy định cả hai người đều phải bị ném đá (x. Lv 20,10; Đnl 22,23-24). Không có câu hỏi nào về tội lỗi của người phụ nữ, mà chỉ về bản án thích hợp sẽ được thi hành. Nếu Chúa Giêsu chọn tuân theo luật Môsê và hình phạt của luật ấy, Ngài sẽ phải đối mặt với hai hệ quả: thứ nhất, Ngài sẽ mất danh tiếng là một người nhân từ, là một người bạn của những người thu thuế và tội lỗi; thứ hai: Ngài sẽ xung đột với chính quyền La Mã, người duy nhất có quyền đưa ra án tử hình. Nếu Ngài chọn khoan dung cho người ngoại tình, Ngài sẽ bị buộc tội vi phạm Luật Môsê, và sẽ trở thành kẻ thù của tính toàn vẹn và thiêng liêng của hôn nhân gia đình. Đối với Chúa Giêsu, đó rõ ràng là một tình huống nan giải. Tuy nhiên, Chúa Giêsu đã tránh được cái bẫy pháp lý đặt ra trước mặt Ngài theo hai cách. Thứ nhất, Ngài không nói một lời nào. Ngài giữ thing lặng. Thứ hai, Ngài khom mình xuống và dùng ngón tay viết ngệch ngoạc trên mặt đất (x. Ga 8,6).

Ngài đã viết gì? Cho đến nay các học giả vẫn chưa thể tìm ra những gì Ngài đã thực sự viết. Một số suy tư cho rằng Chúa Giêsu đã viết tội lỗi của những người đến tố cáo người phụ nữ. Một học giả tâm lý học cho rằng lần thứ hai Chúa Giêsu cúi xuống viết là một phương pháp tâm lý, một cách giữ thể diện cho những kẻ tố cáo người phụ nữ từ từ biến mất.  Một lời giải thích có khả năng nhất là Chúa Giêsu đã dành thời gian để suy nghĩ và mang vấn đề đó vào trong cầu nguyện thầm lặng. Ngài đang phải đối diện với một tình huống rất khó khăn không chỉ cho bản thân mà còn cho người phụ nữ. Đó rõ ràng là một cái bẫy. Và bất cứ điều gì Ngài nói, đều sẽ ảnh hưởng lớn đến người phụ nữ. Điều quan tâm nhất là cần thời gian thinh lặng để phân định và cầu nguyện.

Chúa Giêsu đã bỏ qua hai lần câu hỏi của các nhà Kinh sư và Pharisêu. Khi đã đến lúc phải nói, Ngài không trả lời trên bình diện khách quan của luật, nhưng trên mức độ chủ quan của lương tâm: “Ai trong các ông sạch tội, thì cứ việc lấy đá mà ném trước đi” (Ga 8,7). Với cách trả lời này, Ngài có thể đồng thời lên án vấn đề ngoại tình và tha thứ cho người ngoại tình. Ở đây, Ngài cũng nhắc nhở chúng ta rằng, phản ứng ban đầu của chúng ta đối với bất cứ ai có lỗi phải là lòng trắc ẩn, chứ không phải sự xét đoán và kết án.

Chúa Giêsu nói với người phụ nữ: “Tôi cũng vậy, tôi không nên án chị đâu, hãy đi và từ nay đừng phạm tỗi nữa (x. Ga 8,11). Ngài không lên án người phụ nữ, cũng không dung túng hành vi của chị, cũng không miễn tội. Điều mà Ngài quan tâm không chỉ những gì con người là, đã là, và đang là, mà là những gì con người có thể trở thành. Ngài cũng không nói rằng những gì một người đã từng lầm lỗi là không quan trọng, nhưng Ngài chắc chắn rằng mỗi người đều có một tương lai cũng như một quá khứ, mỗi người đều có thể bắt đầu lại và có thể thay đổi cuộc sống nếu biết cộng tác với ơn Chúa và nắm giữ món quà thiêng liêng của Ngài về sự hoán cải và đổi mới.

 Thách đố của Tin mừng là nhìn thấy chính bản thân chúng ta trong các nhân vật trong câu chuyện. Chúng ta có thể tưởng tượng mình ở vào vị trí của người phụ nữ bị bắt quả tang ngoại tình và được Thiên Chúa và những người khác tha thứ. Chúng ta có thể đặt mình vào vị trí của các nhà Kinh sư và Pharisêu, những người luôn sẵn sàng ném đá vào tội nhân. Chúng ta có thể nhìn thấy mình trong vị trí của Chúa Giêsu, luôn sẵn sàng tha thứ. Hãy dừng lại trong thinh lặng để kiểm duyệt lại hồ sơ cá nhân mình. Đó có phải là một hồ sơ ghi nhận về lòng trắc ẩn, nhân từ, khiêm tốn và tha thứ? Hay là một hồ sơ ghi nhận về những lời lên án, buộc tội, tự cho mình là đúng và không khoan nhượng?

 Lạy Thiên Chúa là Cha đầy tình thương và lòng trắc ẩn, Người không bao giờ từ chối Ân Sủng của Người đối với chúng con. Tình yêu và lòng thương xót của Người luôn bao phủ trên cuộc sống của mỗi chúng con. Người cũng luôn hy vọng và chờ đợi chúng con không ngừng hoán cải và bắt đầu lại với một hành trình mới sau những lần yếu đuối và vấp ngã. Xin cho mỗi chúng con luôn biết sẵn sàng để Ân Sủng và Tình yêu của Người biến đổi chúng con trở thành con người mới. Xin cho chúng con can đảm bước vào hành trình hoán cải tận căn và trở về với tâm tình phó thác trọn vẹn vào sự tha thứ của Người. Chúng con nguyện xin nhờ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng con. Amen.

Maria Trần