Chất Ngôn Sứ: Nghe Lời Chúa, Chuyển Đạt, Và Làm Chứng

[Một gợi ý tiếp cận Lời Chúa CN 4 TN/B]

Chúa Nhật tuần trước là ‘Chúa Nhật Lời Chúa’. Nhưng Chúa Nhật này cũng rất là ‘lời Chúa’ nữa đây! Bài Đọc 1 (Đnl 18,15-20) truyền đạt lời Mô sê cho biết Thiên Chúa sẽ gửi một ngôn sứ như Mô sê để nói lời của Thiên Chúa, và ai không nghe lời vị ngôn sứ ấy sẽ bị xét xử… Đồng thời bản văn cũng cảnh báo rằng ‘ngôn sứ’ nào “tự phụ, nhân danh Ta mà nói lời Ta không truyền phải nói, hoặc nhân danh các thần khác mà nói, thì sẽ chết”. Nghĩa là, người rao giảng lời Chúa không được ‘nhét chữ vào mồm Chúa’, cũng không được nhân danh bất cứ ai hay cái gì khác mà rao giảng. Đây là chuyện thời sự của chúng ta, như thấy có những nhà giảng thuyết lạm dụng bục giảng để muốn nói gì thì nói, làm giám mục của mình phải phiền lòng…

“Vị ngôn sứ” của Chúa mà Mô sê báo trước ấy là Chúa Giêsu. Người “giảng dạy có uy quyền, chứ không như các kinh sư”. Người ta kinh ngạc về giáo lý của Người. Và Người không chỉ có uy quyền trong lời nói, mà cả trong hành động nữa – bởi Người ra lệnh cho cả thần ô uế và chúng phải tuân theo… (x. Mc 1,21-28).

Giảng dạy có uy quyền, chứ không như các kinh sư! Đây là một gợi ý cho các nhà giảng thuyết trong Giáo hội, để phản tỉnh và tự vấn mình đã và đang thi hành ‘tác vụ Lời’ như thế nào. Chúng ta rao giảng ‘in persona Christi’, đành rằng chúng ta khó mà có được cái uy quyền như Chúa Giêsu – tuy nhiên ít ra chúng ta cũng phải thể hiện được phần nào cái uy quyền ấy, không phải bằng cách ‘lên gân’ hay cố hùng biện, mà bằng chính niềm xác tín thâm sâu của mình. Phải chăng chúng ta cũng giảng kiểu ‘trả bài’ một cách vô hồn như các kinh sư, và do đó người ta nghe xong thì cũng ‘trớt quớt’ chứ chẳng chút động lòng?

Bài Đọc 2 (1Cr 7,32-35) là một giáo huấn chuyên biệt về những người chọn sống độc thân vì Nước Trời (như các linh mục, tu sĩ), trong so sánh với những người kết hôn. Thánh Phao lô nói về sự thong dong và toàn tâm toàn trí để phục vụ việc của Chúa nơi những người độc thân vì Nước Trời. Phao lô không hề có ý khuyên mọi người sống độc thân, nhưng muốn xác nhận tính ưu việt của đời sống độc thân vì Nước Trời, và nhắc nhở những người kết hôn không quên bổn phận “sống đoan chính và hoàn toàn khắng khít với Chúa”.

Theo đó, người chồng và người vợ làm vui lòng nhau, nhưng không phải là giá trị tuyệt đối của nhau theo nghĩa tách rời khỏi Đức Ki tô. Đúng hơn, hôn phối của họ mang ý nghĩa bí tích của sự kết hợp giữa Đức Ki tô và Hội Thánh. Còn người độc thân vì Nước Trời là dấu chỉ có tính ngôn sứ cho Nước Trời vĩnh cửu, giúp những người kết hôn cũng gắn bó với thực tại vĩnh cửu này. Ở đây, ta nhận ra một thách thức đạt cho được tính ‘uy quyền’ hay ‘chất lượng’ cả của đời độc thân lẫn hôn nhân trong đời sống của Giáo hội. Uy quyền hay chất lượng ấy chính là chất ngôn sứ cần phải có nơi cả bậc sống linh mục/tu sĩ lẫn hôn nhân.

Cuối cùng, chất ngôn sứ của các nhà giảng thuyết, chất ngôn sứ của đời sống độc thân vì Nước Trời, và chất ngôn sứ của đời sống hôn nhân đều thiết yếu giả thiết ‘chất lắng nghe’. Không lắng nghe thì giảng gì, làm chứng gì? Chỉ có thể giảng xàm, giảng nhảm, và chỉ có thể làm chứng cho thứ gì khác thôi, chứ không phải là cho Chúa! Vì thế, lời Thánh vịnh 94 (Đáp ca) nói với dân Chúa thuở xưa cũng là lời sống động nói với chúng ta hôm nay:

“Ước chi hôm nay nghe tiếng Người, các bạn đừng cứng lòng!”

Lm. Lê Công Đức