Kitô Giáo Cốt Ở Làm Những Việc Của Lòng Thương Xót (19.02.2024 Thứ Hai Tuần I Mùa Chay)
Ngày đăng: Tháng 2 18, 2024
Đoạn sách Lêvi hôm nay là một loạt các chỉ thị khá chi tiết, trong đó Thiên Chúa hướng dẫn lối sống cho dân Ngài. Bạn để ý, trong bản dịch tiếng Việt có 20 chỉ thị ‘ĐỪNG’ và 5 chỉ thị ‘HÃY’. Rất nhiều điều Chúa bảo đừng làm, cũng là để phù hợp với những chỉ thị ‘HÃY’ với nội dung tương ứng. Nghĩa là, những DON’T và DO (‘đừng’ và ‘hãy’) ở đây có phối kết với nhau, tạo ra một sự hài hoà tương đối. Bản văn có nhiều ‘đừng’ hơn, vì nêu những chi tiết cụ thể. Ít ‘hãy’ hơn, vì mỗi ‘hãy’ đều rất khái quát, có tính tổng hợp và nền tảng. Ta nghe qua 5 điều ‘hãy’, như sau:
“Hãy nên thánh”.
“Hãy kính sợ Chúa là Thiên Chúa”.
“Hãy xét đoán công minh”.
“Hãy răn bảo công khai”.
“Hãy yêu thương bạn hữu như chính mình”.
Trong 20 cái ‘đừng’, chỉ có 2 đề cập về tương quan trực tiếp với Thiên Chúa (“đừng lấy danh Ta mà thề dối, đừng xúc phạm danh Thiên Chúa các ngươi”). Còn 18 cái ‘đừng’ còn lại đều tập chú vào cách cư xử với tha nhân, rất cụ thể, để thể hiện việc “yêu thương bạn hữu như chính mình”.
Nghe rất rành mạch và rất hay! Nhưng mà vẫn chưa tới, chưa thật chín!
Chúa Giêsu sẽ đẩy những giáo huấn luân lý này tới chỗ chín muồi, tới hết nấc, với toàn những chỉ thị ‘HÃY’ – như thấy trong câu chuyện về Cảnh Phán Xét Chung. Hãy cho kẻ đói ăn; hãy cho kẻ khát uống; hãy cho kẻ rách rưới áo mặc; hãy viếng thăm bệnh nhân, tù nhân; hãy tiếp đón khách lạ, vân vân…! Toàn là ‘hãy’, và cũng rất cụ thể!
‘Hãy’, mới tác động, năng động. Còn ‘đừng’, chỉ là thụ động. Đức thánh cha Phanxicô tóm tắt rằng ‘Ki tô giáo là làm cái gì đó’. Ki tô giáo không duy chỉ ‘đừng’, chẳng hạn chỉ tránh tội, mà phải là thực hành những việc của tình yêu thương xót. Cần nhớ: Không làm điều xấu là tốt, nhưng không làm điều tốt là xấu! Hơn nữa, các việc làm của lòng thương xót chính là TIÊU CHUẨN CUỐI CÙNG cho cuộc chung thẩm của Chúa.
Đây không còn là luân lý đơn thuần nữa, mà đã đi vào lãnh giới của linh đạo, vì đối tượng của những việc làm thương xót ấy chính là Chúa Giêsu (“Ta đói, các ngươi đã cho ăn; Ta khát, các ngươi đã cho uống”).
Khoa tâm lý sư phạm giáo dục nhắc rằng không nên lạm dụng các mệnh lệnh “đừng” khi dạy trẻ em. Vì nếu chỉ nghe “đừng…”, trẻ em cũng chẳng biết phải làm gì! Nhưng hãy chỉ vẽ cho chúng các việc tốt cần làm, bằng những chỉ thị “hãy…”.
Thật ra, Chúa dạy cả người lớn chúng ta cũng như thế – nhất là trong Mùa Chay này, không chỉ là ‘đừng’ (tức chỉ kiêng cái này kiêng cái kia, hay tránh phạm tội), mà căn bản là phải LÀM CÁC VIỆC CỦA LÒNG THƯƠNG XÓT!
Lm. Lê Công Đức
Zalo