Suy Niệm Chúa Nhật XXVI Thường Niên, Năm C (Lc 16,19-31)

KHOẢNG CÁCH – Maria Thảo An

Nhà văn người Pháp Voltaire đã nói “Thiên đường được tạo ra cho những trái tim dịu dàng, địa ngục dành cho những trái tim không biết yêu thương”. Cánh cửa Thiên đàng là đích điểm hướng tới của mỗi người Kitô hữu nhưng để có được tấm vé thông hành đó, điều kiện cần và đủ là một trái tim biết yêu thương. Trong trang Tin Mừng hôm nay, chúng ta thấy thật tiếc nuối cho người phú hộ, ông đã bỏ lỡ tấm vé Nước Trời vì khoảng cách lòng của ông với những người xung quanh.

Dưới ngòi bút sắc nét, Thánh sử Luca đã giới thiệu cho chúng ta hình ảnh hai nhân vật với hai cuộc đời và hai số phận hoàn toàn khác nhau. Ông phú hộ ăn mặc toàn lụa là, gấm vóc; còn Lazarô quần áo rách nát, tả tơi. Ông phú hộ yến tiệc linh đình với sơn hào hải vị; còn Lazarô đói khát, khốn cùng. Ông phú hộ có người hầu, kẻ hạ; còn Lazarô chỉ có con chó làm bạn. Thật lạ lùng, ngày ngày Lazarô vẫn ngồi trước cửa nhà phú hộ, chỉ cách nhau một cánh cổng nhưng ông phú hộ lại không nhìn thấy sự hiện diện của Lazarô nghèo khó. Đôi mắt tâm hồn ông chỉ biết nhìn vào bên trong nghĩa là chỉ chú ý đến bản thân mà trái tim lại khép kín trước những diễn biến bên ngoài.

Đọc những trang đầu Tin Mừng, chúng ta tưởng chừng số phận của ông phú hộ thật sung sướng, giàu sang và hạnh phúc nhưng thực tế, ông lại là con người thật nghèo. Ông nghèo tình yêu, nghèo tình thương, nghèo sự cảm thông, chia sẻ. Cuộc sống như thế đâu còn ý nghĩa vì sống trong đời sống cần có một tấm lòng. Khi ông đánh mất tấm lòng trắc ẩn, cuộc sống trở nên vô nghĩa. Còn với cặp mắt thế gian, Lazarô thật nghèo khổ và đáng thương nhưng cuối cùng số phận của hai con người hoàn toàn trái ngược nhau sau cái chết. Ông phú hộ ở dưới âm phủ đau đớn với ngọn lửa thiêu, còn Lazarô hạnh phúc trong vòng tay ấm áp của tổ phụ Ápraham. Cái chết đến đồng đều với tất cả mọi người nhưng số phận sau cái chết của mỗi người lại rất khác nhau. Nó phụ thuộc vào cách sống và thái độ của chúng ta trong giây phút hiện tại vì gieo hành động sẽ gặt số phận.

Dụ ngôn miêu tả khoảng cách nghìn trùng giữa hai người đến nỗi bên này muốn qua bên kia và bên kia muốn qua bên này cũng không được. Ông phú hộ chịu hình phạt nơi âm phủ, không phải vì ông ta giàu có hay đối xử bất công với Lazarô mà vì thái độ sống dửng dưng và một trái tim vô cảm. Chính ông tự khoét sẵn một vực thẳm khiến ông không bước đến với người khác khi ông còn sống thì sau khi chết, vực thẳm này cũng khiến người khác không thể đến trợ giúp ông được. Lúc đó, ông mới tiếc nuối và chợt nhận ra giá như ông đã sống tốt hơn…nhưng đã quá trễ. Cuộc sống ngày hôm nay, chúng ta thường hay sử dụng hai từ “giá như”, giá như tôi không làm điều này thì…Chỉ vì hai từ “giá như” trong nuối tiếc ấy mà biết bao gia đình tan vỡ, những tệ nạn xã hội xảy ra cùng với những trái tim vô cảm trong thế giới cần sự cảm thông, chia sẻ và đáng sợ hơn nữa là khoảng cách giữa ta với Chúa, với tha nhân và với chính mình dần trở nên một vực thẳm. Chúng ta hãy bỏ lại hai từ “giá như” trong quá khứ để giây phút hiện tại chúng ta sử dụng cụm từ “bắt đầu lại” để có suy nghĩ, hành động mới.

Qua hình ảnh ông phú hộ giàu có và Lazarô nghèo khó trong bài Tin Mừng, Chúa muốn nói với chúng ta rằng cuộc sống trần gian là cơ hội để chúng ta nối gần mắt xích khoảng cách giữa con người với nhau. Nếu hôm nay, ta chưa yêu thương đủ, ta còn có thể tập yêu thương nhiều hơn. Nếu hôm nay ta vẫn còn ích kỷ, hẹp hòi, ta có thể tập sống quảng đại và tha thứ nhiều hơn. Nếu hôm nay, ta quên mất sự hiện diện của Chúa, ta hãy trở lại điểm hẹn với Chúa để xin Ngài thêm sức và hun nóng tình yêu thuở ban đầu. Nhờ đó, khi sắp đối diện với cái chết, ta có niềm hy vọng sẽ được hưởng niềm hạnh phúc như Lazarô là ở trong tình yêu của Chúa. Chúng ta đừng băng qua cuộc sống quá nhanh để rồi khi nhìn lại, ta chẳng nhớ điểm dừng chân, chặng đường chúng ta đã đi và những dấu chân ta còn để lại cho đời.

VỰC THẲM LÒNG NGƯỜI – Anna Nguyễn

Chúng ta vẫn thường hay nói về khoảng cách giữa người giàu và người nghèo, điều mà từ trước đến nay luôn là vấn đề nan giải của mọi quốc gia trên thế giới. Nó trở thành mối bận tâm nhức nhối cho những mưu cầu bình đẳng xã hội. Trong khi nhiều người muốn xóa bỏ cái ranh giới đó thì lại càng nhìn thấy những hàng rào khác vững chắc hơn, những hố sâu phân cách con người với nhau. Một bức tường mang tên “bức tường hổ thẹn” – Nằm ở ngoại ô Lima, – còn được biết đến với tên gọi “bức tường Berlin của Peru” – được chính quyền xây lên với mục đích bảo vệ cộng đồng giàu có khỏi việc bị những hàng xóm nghèo lẻn sang và đe dọa đến họ. Nó dài đến nỗi tạo thành một đường rõ rệt trên bản đồ vệ tinh của khu vực, chia cắt vùng đất Las Casuarinas của những triệu phú với khu ổ chuột Vista Hermosa, nơi số đông người dân sống thiếu thốn ngay cả những đồ dùng cơ bản nhất. “Những ngôi nhà gỗ phải dùng nến thắp sáng, những mái nhà xập xệ… tương phản hoàn toàn với những căn biệt thự triệu đô nhìn ra biển, cùng nằm trên một khu vực vài km”.

Thiên Chúa yêu thương tất cả mọi người, Ngài ban cho con người quyền tự do để chọn lựa. Thiên Chúa mong muốn con người được sống trong tình yêu và hạnh phúc. Tuy nhiên, khoảng cách giữa người giàu và người nghèo vẫn còn tồn tại. Câu chuyện về người phú hộ giàu có và anh Lazarô nghèo khổ trong Tin Mừng hôm nay là là dẫn chứng cho thực trạng đó. Chẳng phải vô tình hay ngẫu nhiên, cách sống đã tạo nên một vực thẳm lớn phân cách con người với tha nhân và trên hết là cắt đứt mối dây tình yêu liên kết giữa con người với Thiên Chúa. “Giữa chúng ta đây và các con đã có một vực thẳm lớn, đến nỗi bên này muốn qua bên các con cũng không được, mà bên đó có qua bên chúng ta đây cũng không được”. (Lc 16,26)

Vực thẳm giữa hai con người với hai số phận trái ngược nhau ban đầu vốn được dựng nên không phải bằng một không gian địa lý, bởi anh Lazarô nghèo khó vẫn luôn nằm sát cánh cổng ra vào của ông phú hộ giàu có. Hơn nữa, cánh cửa nhà ông thì luôn luôn rộng mở để đón những vị khách sang trọng, chỉ cần đi ngang qua thì tà áo ông cũng có thể chạm đến tấm thân bất động của Lazarô. Phải chăng người phú hộ giàu có kia quá bận rộn cho việc tận hưởng niềm vui đến nỗi vô tâm hững hờ trước con người đang ngay cạnh ông mà cứ ngỡ là thật xa. Tưởng chừng như Lazaro chỉ cần một cái với tay cũng đủ để ông nhà giàu kia chìa cho một cái bánh ăn cho đỡ đói, thế mà khoảng cách của tâm hồn đã khiến trái tim ông trở nên băng giá.

Sẽ không có gì là sai khi nhìn thấy cuộc sống của người phú hộ kia thật đáng cho biết bao người khát khao, mơ ước có được: Ngày đêm yến tiệc linh đình, mặc lụa là gấm vóc, cửa nhà sung túc khang trang. Trong khi Lazaro một con người nghèo khó đến cùng cực, một tấm thân đầy mụn nhọt, ghẻ lở và hằng thèm muốn những thứ rơi vãi trên bàn ăn của người giàu có kia. Hai con người xuất phát từ hai cuộc đời hoàn toàn trái ngược nhau, ngay từ đầu đã có một vực thẳm phân cách giữa họ: sự giàu có, sang trọng đối lập với sự nghèo khổ, cùng cực. Không thể nào đến với người nghèo khi chúng ta mang trong mình tâm thức của một kẻ giàu có, rộng tay bố thí một cách kiêu căng. Việc đồng hóa mình để trở nên nghèo khó mới có thể đến gần với người nghèo, mới rút ngắn khoảng cách giữa chúng ta với họ.

Anh Lazaro nghèo khổ vẫn luôn nằm đó, trước cổng ông nhà giàu. Nếu một ngày thì có thể ông phú hộ không nhận ra nhưng ngày nào cũng vậy, Lazarô vẫn ngồi đó để hy vọng nơi lòng thương xót của một con người vậy mà ông phú hộ vẫn dửng dưng, không quan tâm. Để rồi cuối cùng bàn tay Chúa ghé đến anh Lazarô, anh nhận được lòng thương xót cao cả hơn từ Thiên Chúa. Còn người phú hộ giàu có kia phải nếm trải sự đau khổ sau khi đã tận hưởng cuộc sống an nhàn của mình mà chẳng thèm quan tâm đến người khác. Lẽ ra ông đã có thể cho đi rất nhiều trong vô số những thứ mà ông có, và lẽ ra ông có thể rút ngắn khoảng cách giữa ông với tha nhân để đến gần hơn với Thiên Chúa. Chính vực thẳm quá lớn này là bài học đắt giá dành cho người phú hộ giàu có. Đến lúc nhận ra vực thẳm này dường như là quá muộn, chính ông đã khước từ bàn tay của Lazarô, đẩy anh ta ra xa và bây giờ chính ông lại trở nên xa lìa lòng thương xót của Thiên Chúa.

Lạy Chúa, ngày nay sống trong một xã hội phát triển nhưng còn rất nhiều  Lazarô có thể là chính những người đang sống xung quanh chúng con. Xin cho chúng con một trái tim đủ nhạy cảm để nhận ra những con người kém may mắn, nghèo khổ xung quanh chúng con. Xin cho chúng con một trái tim biết xót thương để có thể yêu thương người khác như chính họ là. Xin tình yêu của Chúa lấp đầy những hố sâu trong lòng chúng con để mỗi người có thể mở lòng ra để đến được với người khác. Amen.