Sợi Dây Nguồn Cội

Con người có tổ có tông,

Như cây có cội như sông có nguồn.

Lời ca dao quen thuộc ấy đã sớm in sâu trong tâm hồn người Việt, nhắc nhớ mỗi người về mối dây linh thiêng của tổ tiên và cội nguồn. Dù ở đâu hay trong hoàn cảnh nào, lòng ta vẫn luôn hướng về nguồn cội với niềm yêu mến và tri ân. Nét đẹp ấy càng trở nên sâu sắc khi được soi chiếu trong đức tin Công giáo: sau ngày Mùng Một Tết cầu bình an cho năm mới, Giáo Hội Việt Nam dành ngày Mùng Hai để mời gọi con cái trở về với tổ tiên, bởi chính nguồn cội là sợi dây nối kết ta với cuộc đời và với Thiên Chúa.

Một nét đẹp rất riêng của đời sống Công giáo là lòng hiếu kính dành cho ông bà tổ tiên. Ngay sau những điều răn hướng về Thiên Chúa, điều răn thứ tư mời gọi mỗi người sống thảo kính cha mẹ. Trong năm Phụng vụ, Giáo Hội dành tháng Mười Một để các tín hữu tưởng nhớ và cầu nguyện cho những người đã qua đời; đồng thời, qua việc dâng lễ và lời kinh hằng ngày, con cháu không ngừng phó dâng ông bà tổ tiên cho lòng thương xót của Chúa. Qua đó, Giáo Hội luôn nhắc nhớ bổn phận hiếu thảo, giúp ta nhận ra sự hòa hợp sâu xa giữa truyền thống văn hóa dân tộc và đức tin Công giáo mà ta đang sống.

Trân trọng cội nguồn là khởi điểm giúp ta sống thật với chính mình. Ta hiện diện trên đời này không do ngẫu nhiên, cũng chẳng vô tình thuộc về một gia đình hay dòng tộc nào, nhưng tất cả đều nằm trong Thánh ý quan phòng của Thiên Chúa, Đấng luôn muốn điều tốt nhất cho phần rỗi của ta. Dẫu cội nguồn ấy có mang theo những khó khăn hay giới hạn, thì chính gia đình và tổ tiên vẫn góp phần quan trọng làm nên con người ta hôm nay. Khi dám đón nhận nguồn cội, ta can đảm đối diện với những thử thách của đời mình, mở ra cơ hội để học hỏi, biến đổi và trưởng thành. Nhìn về quá khứ, ta được mời gọi bù đắp những thiếu khuyết, gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp, để chính mình trở thành một mắt xích tiếp nối, làm cho sợi dây nguồn cội thêm bền vững. Chỉ khi can đảm nhìn nhận con người thật của mình từ gốc rễ, ta mới có thể lớn lên cách quân bình và tìm ra con đường phát triển đúng đắn cho đời mình.

Giá trị của ngày Mùng Hai Tết không chỉ dừng lại ở việc tưởng nhớ, nhưng còn mở ra chiều sâu của hiệp nhất và yêu thương. Đó là ngày đoàn tụ, sum vầy, ngày nối kết người đang sống với những người đã qua đời. Dù ở bất cứ nơi đâu, con cháu vẫn cố gắng trở về tham dự thánh lễ cầu nguyện cho ông bà tổ tiên, thắp nén nhang tưởng nhớ nguồn cội và quây quần bên bữa cơm gia đình. Trong những giây phút ấy, tình thân được hâm nóng, lòng hiếu kính được thể hiện, và những người đã khuất không rơi vào quên lãng nhưng tiếp tục hiện diện trong lời cầu nguyện của con cháu. Cũng thế, từ nơi cung lòng Thiên Chúa, ông bà tổ tiên cũng không ngừng chuyển cầu cho thế hệ hôm nay, để sợi dây cội nguồn ngày càng thêm bền chặt và linh thiêng.

Từ sợi dây nguồn cội gia đình, ta được dẫn về nguồn cội đầu tiên, duy nhất và vĩnh cửu là chính Thiên Chúa. Ngài chính là nguồn cội của tất cả chúng ta, chính nhờ Ngài mà ta được sống, được hiện diện trên cõi đời này. Ta có quyền tự hào, hãnh diện vì được dựng nên giống hình ảnh của Ngài, Ngài là Đấng đã “sinh” ra ta. Cũng chính nhờ Ngài, tất cả chúng ta là anh chị em với nhau, nhờ đó, ta cùng nhau tiến bước trong hành trình dương thế này. Tất cả chúng ta đều là con cái của Chúa và vì thế, Ngài dạy ta phải sống yêu thương, hiệp nhất với nhau. Như thế, khi nhớ về ông bà tổ tiên, ta không chỉ giới hạn ánh nhìn trong gia đình, dòng tộc nhưng là mở rộng đến sợi dây nối kết lớn hơn, dài hơn là anh chị em con cùng một Cha trên trời.

Mỗi chúng ta là một đoạn trong sợi dây gia đình, dòng tộc; ta cũng là đoạn dây nhỏ trong sợi dây lớn và bền chắc, vĩnh cửu nơi chính Thiên Chúa. Ước gì ngày Mùng Hai Tết – kính nhớ ông bà tổ tiên và cha mẹ trở thành thời gian để chúng ta củng cố và làm cho sợi dây linh thiêng cội nguồn ngày thêm bền chặt.

Lạy Chúa, dẫu con nhỏ bé nhưng trong Thánh ý Quan phòng của Chúa, con vẫn là một đoạn dây quan trọng, không thể thiếu. Xin cho chúng con luôn giữ cho sợi dây ấy chắc chắn và nối chặt với nguồn mạch là chính Chúa, nhờ đó chúng con kín múc tình yêu và ân sủng của Chúa đổ tràn năm mới này. Amen

Mary Nguyễn