Những Tương Phản – Và Ta Chọn Bên Nào Của Những Tương Phản? (31.12.2024 Thứ Ba, Ngày Bảy Trong Tuần Bát Nhật Giáng Sinh)

Đoạn Thư 1Ga 2,18-21 như khúc dạo đầu gọi tên sự đối kháng giữa ‘Kitô’ và ‘phản Kitô’, giữa ‘sự thật’ và ‘sự dối trá’. Từ đó chúng ta đi vào 18 câu đầu Tin Mừng Gioan, được coi là bản tóm tắt của toàn bộ sách Tin Mừng này, với những cặp tương phản chính yếu làm nổi bật lên chân dung Chúa Giêsu Kitô, giúp trả lời câu hỏi Người là ai và Người mang gì đến đây.

Tương phản cốt lõi là sự tương phản giữa một đàng là Ngôi Lời nguyên thủy, vĩnh cửu, thần linh, siêu việt, nguyên uỷ của mọi hiện hữu (x. các câu 1-3) và đàng khác, Ngôi Lời ấy đã trở thành người phàm, với xác thịt hữu hạn, ở giữa mọi người và giống như mọi người (x. câu 14).

Chi tiết hơn, Lời nguyên thuỷ ấy tác sinh sự sống – sự sống nơi Người là ánh sáng. Ánh sáng soi chiếu vào u tối, và u tối đã không tiếp nhận ánh sáng. Đây là sự tương phản và đối kháng giữa ‘sáng’ và ‘tối’, giữa ‘sống’ và ‘chết’! Gioan Tẩy giả đã làm chứng về ánh sáng thật, nhưng ông bị chống lại bởi bóng tối của Hêrode… Con Thiên Chúa làm người là ‘ánh sáng thật’ ấy, cũng không được nhận biết, nhưng bị chống lại bởi thế gian u tối – toàn là tương phản và đối kháng!

Thế gian vốn hiện hữu bởi Ngôi Lời, nên khi Ngôi Lời đến thế gian thì đó là đến nhà mình… thế nhưng, người nhà không nhận biết và không đón nhận (persona non grata): thật tương phản! Nhưng hễ ai thành tâm đón nhận Ngôi Lời làm người nơi Chúa Giêsu, thì sao? Thì kẻ ấy sẽ tin vào danh Người, sẽ được quyền làm con Thiên Chúa, sẽ được sinh ra bởi Thần Khí của Thiên Chúa. Chỗ này hàm ý rằng một ‘con người mới’ được khai sinh nơi chúng ta, chứ không còn là con người cũ nữa! Như vậy, có hai con người: con người xác thịt và con người bởi Thần Khí (ứng với những tương phản và đối kháng trên, và cũng giống với tư tưởng của thánh Phaolô về xác thịt và Thần Khí)…

Thế mà Ngôi Lời Thần Linh lại đi vào trong xác thịt và “trở thành xác thịt”! Thật lạ lùng. Và ta chỉ hiểu theo lôgic ‘không vào hang hùm, không bắt được cọp’, hay ‘yêu thì mấy núi cũng trèo, mấy sông cũng lội’…! Người mang đến gì? Mang ân sủng và sự thật! Thánh Gioan nói “chúng tôi thấy vinh quang của Người” – thì đấy ví như hoa sen ‘giữa bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn’… Không, đúng hơn, hoa sen này không chỉ không nhiễm bùn, mà còn làm cho bùn trở nên thơm tho sạch sẽ. Đây là ý nghĩa của khẳng định rằng “chính do sự sung mãn Người mà chúng ta hết thảy tiếp nhận ơn này tới ơn khác”!

Tất cả những tính tương phản và đối kháng được đề cập trên cuối cùng như được đúc kết/phản ánh trong cái tương phản rất tế nhị giữa chế độ Lề luật và chế độ Ân sủng. “Thiên Chúa ban Lề luật qua Môsê, nhưng ân sủng và sự thật thì ban qua Ðức Giêsu Kitô”! Thánh Phaolô sẽ đào sâu rất hay về sự tương phản này giữa lề luật và ân sủng…

Và ân sủng lớn nhất, sự thật lớn nhất, chính là NHẬN BIẾT THIÊN CHÚA, là tất cả mục đích của công cuộc “Ngôi Lời trở nên xác phàm” và ở giữa chúng ta. Xin Chúa Giêsu giúp ta biết thành tâm đón nhận Người!

Lm. Lê Công Đức