Dụ ngôn người Samaritanô nhân hậu (Lc 10:25-37) và sứ điệp trong sách Giôna (1:1-2:1, 11) nêu bật tình yêu là chìa khóa để thừa hưởng sự sống đời đời: “yêu Chúa và người lân cận như chính mình”. Chúng ta phải là những người lân cận, có lòng trắc ẩn, với những người sống dở chết dở trên đường, những kẻ thù ở Nineveh, và với những dân tộc sắc tộc hoặc tín ngưỡng khác.
Thánh Phanxicô Assisi là mẫu mực của tình yêu và lòng trắc ẩn. Ý thức sâu sắc về tình Cha phổ quát của Thiên Chúa, thánh nhân là người lân cận với người Công giáo và người Hồi giáo, với anh em và kẻ cướp, và ngay cả với chó sói. Ngài yêu thương mọi người, mọi tạo vật, mọi vật như anh chị em của mình.
Cha Oscar Ante OFM
Chuyển ngữ: Sr. Quỳnh Tâm
Trong sứ điệp gửi các nhà kinh tế trẻ tham dự cuộc gặp gỡ lần thứ tư của sự kiện Nền Kinh tế Phanxicô, một dự án chuyển đổi nền kinh tế sao cho toàn diện và công bằng, Đức Thánh Cha đã đề cập đến những mâu thuẫn và những quan điểm đa dạng trong nỗ lực định hình lại bối cảnh kinh tế.
Thay vì chọn một bên và loại bỏ bên kia, Đức Thánh Cha ủng hộ lựa chọn tìm kiếm sự tổng hợp, một bình diện cao hơn, dù vẫn còn căng thẳng. Ngài nói, khái niệm này thách đố chúng ta tìm ra điểm chung khi đối mặt với những mâu thuẫn kinh tế.
Trong một thế giới mà sự chênh lệch ngày càng gia tăng, cách tiếp cận này kêu gọi sự cân bằng, hợp tác và thừa nhận rằng cả hai bên có thể cùng tồn tại vì lợi ích chung.
Mời gọi bao gồm mọi người
Thúc giục các nhà kinh tế trẻ mở rộng quan điểm của họ và nhường chỗ cho những tiếng nói đa dạng, đặc biệt là những tiếng nói từ lâu đã bị loại trừ, Đức Thánh Cha nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá quan điểm của phụ nữ và những người bị gạt ra ngoài lề xã hội. Ngài lưu ý rằng những hiểu biết sâu sắc độc đáo của họ có thể chuyển trọng tâm của chúng ta từ sở hữu vật chất sang các mối quan hệ có ý nghĩa, từ tích lũy của cải sang phân phối công bằng và từ trừu tượng sang thực tế hữu hình. Và ngài nhận xét rằng trong học thuyết kinh tế và trong thực tiễn, điều này đòi hỏi một sự thay đổi sâu sắc theo hướng toàn diện, nơi mọi tiếng nói đều được coi trọng và lắng nghe.
“Nền kinh tế hành trình”
Từ kinh nghiệm của Chúa Giêsu và các môn đệ, Đức Thánh Cha nhấn mạnh tầm quan trọng của “nền kinh tế của cuộc hành trình”. Ngài giải thích, khái niệm này nhấn mạnh đến sự tin tưởng, tính dễ bị tổn thương và sự phụ thuộc vào người khác trong suốt chặng đường. Nó nhắc nhở chúng ta rằng kinh tế học không bị cô lập mà có kết nối với các ngành khác và đòi hỏi thực hành. Giống như cuộc hành trình của một người hành hương được đánh dấu bằng những thử thách và bụi bặm, Đức Thánh Cha nói rằng cần phải làm bẩn đôi tay của mình khi theo đuổi công ích. Ngài nói thêm, cuộc hành trình của một người hành hương cũng là một sự khích lệ để trở thành những người kiến tạo hòa bình và ủng hộ công lý trong lĩnh vực kinh tế.
Kiên nhẫn và kiên trì
Cuối cùng, Đức Thánh Cha kết luận rằng rõ ràng là sự thay đổi cần có thời gian và đòi hỏi khả năng. Có thể là không thể tích hợp ngay lập tức các phương pháp tiếp cận kinh tế mới vào các hệ thống hiện có, nhưng điều này sẽ không ngăn cản chúng ta. Chúng ta phải có sự kiên nhẫn để những nỗ lực của mình phát triển dần dần và nuôi dưỡng quyết tâm thiết lập những kết nối lâu dài. Ngài lưu ý rằng khi chúng ta phấn đấu vì một thế giới kinh tế công bằng và toàn diện hơn, tính kiên trì và khả năng phục hồi là những đức tính cần thiết.
Ngày 5 tháng 10 là Ngày Nhà giáo Thế giới. Đây là ngày được cộng đồng thế giới dành riêng để tôn vinh các giáo viên và vai trò trung tâm của họ trong việc nuôi dưỡng và hướng dẫn học sinh. Chúng ta lưu ý: mặc dù có những giáo viên là những gương mẫu nhưng cũng có một số giáo viên không phải như vậy.
Tin Mừng (Mt 21,33-43) kể một dụ ngôn. Vườn nho là dân của Chúa. Việc ngược đãi các đầy tớ và sát hại đứa con trai ám chỉ việc dân được tuyển chọn và những người lãnh đạo của họ khước từ Thiên Chúa. Và có một lời ngăm đe rằng Thiên Chúa sẽ ban phúc lành cho những ai biết sinh hoa kết trái. (Is 5:1-7; Tv 80:9)
Chúng ta tạ ơn Chúa, nguồn cội mọi ơn lành. Chúng ta phải là những người quản lý có trách nhiệm đối với các ơn phúc của Thiên Chúa. Và chúng ta phải trở thành nguồn mọi ơn lành xuống cho người khác, đặc biệt là những anh chị em kém may mắn. “Hãy cứ làm điều thiện thì Thiên Chúa là nguồn bình an sẽ ở cùng anh em” (Pl 4:6-9).
Cha Oscar Ante OFM
Chuyển ngữ: Sr. Quỳnh Tâm
Câu chuyện giữa Thiên Chúa với con người là một câu chuyện tình. Tình yêu thương được trao ban, nhưng không được đón nhận; tình yêu thật quảng đại, nhưng lại bị phản bội. Thế nhưng Thiên Chúa vẫn yêu và yêu cho đến cùng khi Ngài sai Người Con duy nhất của Ngài xuống trần để cứu độ nhân loại bằng cái chết trên Thập giá.
Thiên Chúa là chủ vườn nho. Dân Do Thái là một vườn nho được Chúa trồng, chăm sóc rất cẩn thận. Lịch sử dân Do Thái là lịch sử tình yêu thương của Thiên Chúa. Vì yêu thương Chúa đã giải thoát họ khỏi ách nô lệ Ai Cập. Vì yêu thương, Chúa đã bảo vệ họ khỏi kẻ thù xâm chiếm. Nhưng tình thương yêu của Chúa được đáp lại bằng sự phản bội. Họ đã không nhìn nhận Chúa là vua, làm chủ cuộc đời họ và tệ hơn là họ đã giết Chúa Giêsu là Con Một Thiên Chúa.
Đứng trước sự phản bội của con người, thái độ của Chúa: kiên nhẫn và đầy yêu thương. Ông chủ vườn nho đã cố gắng tới ba lần để giúp các tá điền thay đổi đường lối. Thay vì tiêu diệt, ông chủ lại lại chờ đợi trong tình yêu. Ông sai hết người đại diện này đến người đại diện khác đến với họ. Hơn nữa, ông đã ban “người con” như một lời mời gọi cuối cùng của tình yêu cho những người tá điền của mình nhưng thật tiếc trái tim họ vẫn khép kín. Kết quả là họ không được canh tác trong vườn nho yêu thương của Chúa và mất đi cơ hội được Thiên Chúa làm Vua cuộc đời họ. Chúa vẫn từng ngày kiên nhẫn với chúng ta khi chúng ta phạm hết tội này đến tội khác, Chúa vẫn chờ đợi chúng ta trở về để đến và ở lại với Ngài, bao nhiêu lần chúng ta đã để Chúa phải chờ đợi? bao nhiêu lần trái tim chúng ta trở nên chai đá, không lắng nghe được tiếng Chúa? chúng ta đừng sợ để cho sự dịu dàng của Chúa đụng chạm và biến đổi cuộc đời chúng ta.
Đứng trước tình yêu nhưng không của Chúa, thái độ của các tá điền: Khép kín và thiếu nhạy bén. Chúa đã không ngừng tạo cơ hội, những dấu chỉ để họ sám hối và quay trở về đường ngay nẻo chính nhưng họ lại ở mãi trong vỏ bọc của sự ích kỷ, tham lam. Chúa càng ôm ấp và nhẹ nhàng bao nhiêu, họ lại xa cách Chúa bấy nhiêu. Chúa càng chờ đợi, họ lại càng bất trung vì họ không nhận ra rằng có Chúa là họ có tất cả. Vì thế, họ mãi ở trong bóng tối tội lỗi và không nhận ra giá trị của cuộc đời. Mỗi người chúng ta hôm nay cũng là một tá điền mà Thiên Chúa giao phó cho một vườn nho, đó là những tài năng, ơn ban rất riêng để ta sinh thêm hoa lợi, chúng ta đã sử dụng nó như thế nào? Chúng ta đã có thái độ nào trước lời mời gọi của Chúa?
Lạy Thiên Chúa tình yêu, được trở nên những tá điền chăm sóc vườn nho của Chúa thật là hạnh phúc cho cuộc đời chúng con. Chúng con sẽ trở nên tá điền tốt lành, có trách nhiệm hay tá điền bất trung và độc ác là sự tự do chọn lựa của chúng con. Xin Chúa giúp chúng con nhận ra tình yêu và sự chăm sóc ân cần của Ngài để chúng con trở nên những người tá điền sinh hoa lợi trong vườn nho của Chúa. Nhờ đó, chúng con được cộng tác trong chương trình cứu độ mà Ngài dành riêng cho mỗi người chúng con. Amen!
Maria Thảo An
Kính mừng Thánh Mẫu Mân Côi,
Kính Chào Đấng được Chúa Trời ân thiêng.
Mẹ đầy ân sủng diệu huyền,
Tại nơi Đền Thánh chăm chuyên nguyện cầu.
Sống đời thanh thoát đượm mầu,
Hoà trong chiêm ngắm thẳm sâu ân tình.
Kính mừng Thánh Mẫu đẹp xinh,
Viếng thăm chị họ vẹn tình thân thương.
Mẹ sinh Cứu Chúa Thiên Đường,
Đấng xưa đã chịu đau thương khổ hình.
Qua tử nạn – tới Phục Sinh,
Lên trời hiển trị quang vinh Nước Ngài.
Kính chào Mẹ Chúa Ngôi Hai,
Đã thương khuyên dạy miệt mài chúng con.
Dâng lên Thánh mẫu xác hồn,
Quyết tâm lần chuỗi sớm hôm hằng ngày.
Tay lần Tràng chuỗi đẹp thay,
Từng hoa Hồng nở hôm mai sớm chiều.
Ngợi ca tình Mẹ cao siêu,
Hy sinh đau khổ tiêu điều vì Con.
Lòng Ngài héo hắt hao mòn,
Như dao đâm thấu tâm hồn năm xưa.
Đoàn con thỏ thẻ thân thưa,
Mẹ thương đón nhận khi vừa lâm chung.
Cho con vẹn nghĩa trùng phùng,
Trên nơi Thiên Quốc hát mừng tôn nhan.
Tháng Mười khắp cả trần hoàn,
Vâng lời Mẹ dạy bình an cõi lòng.
Bình tâm lần hạt thong dong,
Tâm suy, miệng đọc: Vui – Thương- Sáng – Mừng.
Anna Nguyễn Thị Đào
Ngày 5/10/2023, Đức Thánh Cha đã gửi điện văn chia buồn về sự ra đi của Đức Hồng y Telesphore Placidus Toppo của Ranchi, Ấn Độ. Cùng ngày này, ngài cũng gửi điện văn chia buồn về tai nạn xe ở thành phố Mestre của Ý, khiến 21 khách du lịch thiệt mạng.
Đức Hồng y Toppo qua đời
Trong điện văn gửi đến Đức Tổng Giám mục Felix Toppo của Ranchi, Đức Thánh Cha cho biết ngài thương tiếc về cái chết của Đức Hồng y Toppo, nguyên Giám mục giáo phận Ranchi.
Đức Hồng y Toppo 84 tuổi, đã nhập viện cách đây 3 tháng và qua đời vì ngừng tim vào ngày 4/10.
Bày tỏ tình cảm của mình với các giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân của tổng giáo phận Ranchi, Đức Thánh Cha đã nói rằng ngài cùng với họ phó dâng “tâm hồn cao thượng của Đức cố Hồng Y cho lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa, Cha trên trời của chúng ta”.
Đức Thánh Cha viết: “Tôi nhớ lại với lòng biết ơn sâu sắc những năm Đức Hồng Y tận tụy phục vụ trong sứ vụ linh mục và giám mục cho các Giáo hội địa phương ở Dumka và Ranchi, cũng như những đóng góp của ngài cho Giáo hội rộng lớn hơn ở Ấn Độ và cho Tòa Thánh”.
Đức Thánh Cha cũng nhắc lại lòng nhiệt thành truyền bá Tin Mừng đánh dấu sự phục vụ của Đức cố Hồng Y, “sự sùng kính của ngài đối với Bí tích Thánh Thể và sự chăm sóc mục vụ quảng đại cho người nghèo và những người thiếu thốn”.
Kết thúc điện văn, Đức Thánh Cha ban phép lành cho những người đang thương tiếc Đức Hồng y Toppo như một lời an ủi và bình an trong Chúa”.
Đức Hồng y Telesphore Toppo được thăng Hồng y vào năm 2003, là Hồng y đầu tiên đến từ khu vực truyền giáo phía bắc và là người bộ lạc đầu tiên ở Ấn Độ được vinh thăng Hồng y.
Tai nạn xe tại Mestre

Hiện trường tai nạn xe tại Mestre, Ý
Cũng trong ngày 5/10/2023, trong điện thư được ký bởi Đức Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin, gửi đến Thượng phụ Francesco Moraglia của Venezia, Đức Thánh Cha xin Đức Thượng Phụ bày tỏ “sự gần gũi trìu mến đối với các gia đình của những người đã chết một cách bi thảm” trong tai nạn nghiêm trọng tại thành phố Mestre, gần thành phố Venezia của Ý, khiến 21 người thiệt mạng: Ngài bảo đảm với họ về lời cầu nguyện đặc biệt của ngài. Ngài xin Thiên Chúa an ủi gia đình các nạn nhân và cầu xin chữa lành cho những người bị thương.
Vào tối ngày 3/10/2023, một chiếc xe buýt chở đầy khách du lịch đã lao qua lan can và rào chắn bảo vệ cầu vượt ở Mestre, đâm xuống đất từ độ cao 10 mét, khiến 21 người, trong đó có 2 trẻ em, thiệt mạng, và 15 người bị thương. Người lái xe – công dân Ý duy nhất – nằm trong số những người thiệt mạng.
Vào thời điểm Giáo hội chính thức đang tiến hành các cuộc Thập tự chinh chống lại người Hồi giáo, Thánh Phanxicô Assisi đã đi vào trong số đó. Sau đó, ngài viết cách sống truyền giáo đầu tiên: không tham gia vào các cuộc tranh luận hay tranh chấp nhưng phục tùng mọi tạo vật con người vì Chúa (Rnb 16:6). Ngài cũng là anh em của những sinh linh không phải con người.
Barúc mời gọi chúng ta hướng tới một cuộc sống nhỏ bé: khi tâm hồn các con đã xa lìa Thiên Chúa, thì một khi quay trở về, thì hãy nỗ lực gấp mười lần mà tìm kiếm Thiên Chúa (Br 4:28).
Chúa Giêsu nói: Thầy đã thấy Satan như một tia chớp từ trời sa xuống. Sau đó, Người vui mừng trong Chúa Thánh Thần và cầu nguyện với Chúa Cha: Cha đã giấu kín không cho bậc khôn ngoan thông thái biết những điều này, nhưng lại mạc khải cho những kẻ bé mọn” (Lc 10:18,21).
Cha Oscar Ante OFM
Chuyển ngữ: Sr. Quỳnh Tâm
Trong buổi tiếp kiến khoảng 90 thành viên Tổng tu nghị thứ 26 của Dòng Thừa sai Thánh Tâm Chúa Giêsu hôm 2/10, Đức Thánh Cha mời gọi họ, giống như cha Chevalier đấng sáng lập, dấn thân cho người nghèo và người di cư trong bối cảnh ngày càng nhiều đau khổ và bất công.
Đức Thánh Cha khuyến khích Dòng Thừa sai Thánh Tâm Chúa Giêsu, được thành lập năm 1854, tại Pháp, bởi cha Jules Chevalier, rằng “đừng ngại để mình được liên kết với lòng thương xót của Trái Tim Chúa Kitô”, hãy để Người “yêu thương qua anh chị em” và cho phép sự dịu dàng của Thiên Chúa “chỉnh sửa và thậm chí làm đảo lộn, nếu cần, các kế hoạch và dự án của anh chị em”. Và như Thiên Chúa “gần gũi, nhân hậu và dịu dàng”, anh chị em cũng sống như thế với người khác và khi đối thoại với Chúa Giêsu trong cầu nguyện.
Từ câu chuyện Tin Mừng về các môn đệ trên đường Emmau, được thánh sử Luca thuật lại, Đức Phanxicô chỉ ra ba thái độ nền tảng đặc trưng cho đoàn sủng và sự dấn thân truyền giáo của Dòng.
Đầu tiên là “nhận biết Trái Tim Chúa Giêsu qua Tin Mừng”, nghĩa là suy niệm về cuộc đời của Người. Chúa Kitô vẫn tiếp tục là người bạn đồng hành của chúng ta ngày nay, như tại Emmau. Đây là cách chúng ta biết Trái Tim Chúa Giêsu: chiêm ngắm lòng thương xót bao la của Người trong Tin Mừng, như Đức Maria, Đấng mà các nhà Truyền giáo tôn kính với danh hiệu “Đức Mẹ Thánh Tâm” và là Đấng biết cách chỉ cho chúng ta thấy Trái Tim của Con Mẹ.
Thứ hai là “đào sâu và hiểu Lời Chúa trong việc chia sẻ huynh đệ”. Đức Thánh Cha nói: “Tại Emmaus, các môn đệ, ngay sau khi nhận ra Chúa Giêsu, đã ngạc nhiên hỏi nhau về những gì họ đã trải qua. Đó cũng là lời mời gọi chúng ta trao tặng cho nhau món quà kỳ diệu trổ sinh trong tâm hồn khi chúng ta gặp gỡ Chúa”. Do đó, việc chia sẻ những kinh nghiệm gặp gỡ Chúa Kitô ngang qua Lời Chúa, các Bí tích và đời sống hằng ngày là thiết yếu trong việc thúc đẩy sự hiệp nhất và dấn thân xây dựng trong Hội dòng.
Thái độ thứ ba là “sự loan báo vui mừng trong sứ vụ”, giống như các môn đệ Emmau, những người “không chậm trễ, lên đường trở về Giêrusalem và thuật lại những gì đã xảy ra”. Đức Thánh Cha nhận xét rằng việc phân định “các loại mục vụ mới mà anh chị em có thể mở lòng đón nhận” là một biểu hiện mạnh mẽ và cụ thể trong việc dấn thân trong tương lai của anh chị em. Không thiếu những thách đố trong nhiều lĩnh vực bác ái nơi các nhà truyền giáo hoạt động trên khắp các châu lục. “Người nghèo, người di cư”, và nhiều nỗi khốn cùng và bất công “tiếp tục xảy ra trên thế giới đang đặt cho chúng ta những câu hỏi khẩn cấp”.
Đối diện với những khó khăn đó, Đức Thánh Cha mời gọi các tu sĩ Dòng Thừa sai Thánh Tâm Chúa Giêsu đừng sợ để cho mình được đụng chạm bởi lòng thương xót của Trái Tim Chúa Giêsu, như Cha Chevalier đã nói, hãy để Người “yêu thương qua anh chị em và biểu lộ lòng thương xót của Người qua anh chị em”.
Nhiều khi chúng ta bị mù quáng bởi quyền lực, sự giàu có hay thành công. Khi đó chúng ta quên mất điều gì mới thực sự quan trọng trong cuộc sống. Thánh Phanxicô Assis đã viết: con người là gì trước mặt Thiên Chúa, Ngài chính là Ngài và chỉ như thế (Adm 19). Thánh nhân hết lòng sùng kính Chúa Giêsu khiêm nhường trong máng cỏ và thập giá.
Barúc và dân của ông đã khiêm tốn xưng nhận tội lỗi của mình: “Xin anh em hãy cầu nguyện cùng Đức Chúa là Thiên Chúa chúng ta cho chính chúng ta nữa, vì chúng ta đã xúc phạm đến Đức Chúa là Thiên Chúa chúng ta” (Br 1:13).
Chúa Giêsu đã tuyên bố khốn cho những ai chối bỏ sứ điệp của Người: người đó sẽ phải chịu sự sỉ nhục. Người đó vẫn chưa hoán cải ngay cả khi đã có phép lạ. Người đó có được nâng lên đến tận trời ư? Người đó sẽ bị nhào xuống tận âm phủ. (Lc 10:13-16)
Cha Oscar Ante OFM
Chuyển ngữ: Sr. Quỳnh Tâm
Ngày 4/10/2023, Đức Thánh Cha đã ban hành tông huấn “Laudate Deum” – Hãy ngợi khen Chúa. Trong tài liệu mới Đức Thánh Cha nói rằng trách nhiệm của con người trong sự nóng lên toàn cầu là không thể chối cãi. Ngài đưa ra lời kêu gọi đồng trách nhiệm trước tình trạng khẩn cấp về biến đổi khí hậu vì thế giới “đang sụp đổ và có lẽ đang tiến đến điểm đổ vỡ”.
Tông huấn “Laudate Deum” gồm 6 chương với 73 đoạn, cụ thể và hoàn thành những điều Đức Thánh Cha đã nói trong thông điệp “Laudato si’” được ban hành vào năm 2015.
Dấu hiệu biến đổi khí hậu ngày càng rõ ràng
Trong chương đầu tiên, Đức Thánh Cha giải thích rằng, cho dù chúng ta có cố gắng phủ nhận đến đâu, “những dấu hiệu của biến đổi khí hậu vẫn có đó, ngày càng rõ ràng hơn”. Ngài trưng dẫn “những hiện tượng cực đoan, thường xuyên có những đợt nắng nóng bất thường, hạn hán và những đau thương khác của trái đất”. Theo ngài: “có thể kiểm chứng được rằng một số biến đổi khí hậu do con người gây ra làm tăng đáng kể khả năng xảy ra các hiện tượng cực đoan thường xuyên hơn và dữ dội hơn”.
Đó không phải là lỗi của người nghèo
Đối với những người đổ lỗi cho người nghèo vì có quá nhiều con cái, Đức Thánh Cha nhắc nhở rằng “một tỷ lệ nhỏ dân số thế giới giàu gây ô nhiễm nhiều hơn số dân nghèo đến 50%. Châu Phi, nơi có hơn một nửa số người nghèo nhất thế giới, chỉ chịu trách nhiệm về một phần nhỏ lượng khí thải lịch sử” (9). Sau đó, Đức Thánh Cha phản đối những người nói rằng việc giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ dẫn đến “giảm việc làm”. Trên thực tế, “hàng triệu người mất việc” do biến đổi khí hậu. Trong khi quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo được “quản lý tốt” có khả năng tạo ra vô số việc làm trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Đây là lý do tại sao “các chính trị gia và doanh nhân cần phải giải quyết ngay lập tức”(10).
Con người gây nên biến đổi khí hậu là điều không thể nghi ngờ
Đức Phanxicô khẳng định: “Con người là nguồn gốc của biến đổi khí hậu là điều không còn có thể nghi ngờ nữa.” Ngài nói đến nồng độ khí nhà kính trong khí quyển… trong 50 năm qua gia tăng mạnh mẽ (11). Nhiệt độ “đã tăng với tốc độ chưa từng thấy trong hai ngàn năm qua” (12). Hậu quả là sự axit hóa biển và các lớp băng tan. Sự cộng hưởng của các hiện tượng cực đoan và sự gia tăng khí nhà kính là điều không thể che dấu. Thật không may, Đức Thánh Cha nhận xét, cuộc khủng hoảng khí hậu không phải là vấn đề “được quan tâm bởi các cường quốc kinh tế. Họ vốn quan tâm đến việc đạt được lợi nhuận tối đa với chi phí thấp nhất và trong thời gian ngắn nhất có thể” (13).
Chúng ta vừa kịp lúc để tránh gây thiệt hại nặng nề hơn
Đức Thánh Cha nói rằng ngài đưa ra những giải thích rõ ràng này do một số ý kiến khinh thường và vô lý mà ngài thấy ngay cả trong Giáo hội Công giáo. Nhưng chúng ta không còn có thể nghi ngờ rằng “những phát triển to lớn liên quan đến sự can thiệp không kiểm soát của con người vào thiên nhiên” (14). Thật không may, một số biểu hiện của cuộc khủng hoảng khí hậu này đã không thể đảo ngược được trong ít nhất hàng trăm năm. Một tầm nhìn rộng hơn là rất cần thiết… Chúng ta cần có trách nhiệm nhất định đối với di sản mà chúng ta sẽ để lại sau khi bước vào thế giới này (18).
Mô hình kỹ trị: ý tưởng về một con người không giới hạn
Trong chương hai, Đức Thánh Cha nói về mô hình kỹ trị “bao gồm việc suy nghĩ như thể thực tại, sự tốt lành và sự thật nở rộ một cách tự phát từ sức mạnh của công nghệ và chính nền kinh tế” (20) dựa trên ý tưởng về một con người có thể làm được mọi thứ. Ngài nói: “Chưa bao giờ loài người có nhiều quyền lực như vậy và không có gì đảm bảo rằng họ sẽ sử dụng nó tốt… Thật nguy hiểm khi nó nằm trong tay một phần nhỏ của nhân loại” ( 23). Đức Thánh Cha nhắc lại rằng “thế giới xung quanh chúng ta không phải là một đối tượng của sự bóc lột, sử dụng không kiềm chế, tham vọng không giới hạn” (25).
Sự suy thoái đạo đức của quyền lực: tiếp thị và thông tin sai lệch
Đức Thánh Cha nói rằng. húng ta đã đạt được “tiến bộ công nghệ ấn tượng và đáng ngạc nhiên, nhưng chúng ta không nhận ra rằng đồng thời chúng ta đã trở nên hết sức nguy hiểm, có khả năng gây nguy hiểm cho sự sống của nhiều sinh vật và sự sống còn của chính chúng ta” (28). “Sự suy đồi về mặt đạo đức của quyền lực thực sự được che đậy bởi hoạt động tiếp thị và thông tin sai lệch, những cơ chế hữu ích nằm trong tay những người có nhiều nguồn lực hơn để tác động đến dư luận thông qua chúng”. “Bị mê hoặc trước những lời hứa hẹn của biết bao tiên tri giả, chính người nghèo đôi khi rơi vào sự lừa dối của một thế giới không được xây dựng cho họ” (31). Có “sự thống trị của những người sinh ra có điều kiện phát triển tốt hơn” (32).
Chính sách quốc tế yếu kém
Đức Thánh Cha cũng đề cập đến sự yếu kém của chính sách của quốc tế, nhấn mạnh đến sự cần thiết phải ủng hộ “các thỏa thuận đa phương giữa các quốc gia” (34). Ngài kêu gọi “sự tổ chức toàn cầu hiệu quả hơn, có thẩm quyền để đảm bảo lợi ích chung toàn cầu”. Các tổ chức này “phải được trao quyền thực sự để đảm bảo thực hiện một số mục tiêu thiết yếu” (35). Thách đố ngày nay là tái tạo một chủ nghĩa đa phương mới “trong bối cảnh toàn cầu mới” (37), thừa nhận rằng nhiều tập hợp và tổ chức xã hội dân sự giúp bù đắp những điểm yếu của cộng đồng quốc tế.
Các tổ chức bảo vệ những người mạnh nhất là những tổ chức vô dụng
Đức Phanxicô đề xuất “một chủ nghĩa đa phương “từ dưới lên” chứ không chỉ đơn giản được quyết định bởi giới tinh hoa quyền lực” (38). Ngài nhắc lại rằng “cần có một khuôn khổ khác để hợp tác hiệu quả”, để “phản ứng với các cơ chế toàn cầu” bằng “các quy tắc phổ quát và hiệu quả” (42). Vì vậy, chúng ta cần “một kiểu ‘dân chủ hóa’ hơn trong phạm vi toàn cầu… Sẽ không còn hữu ích nếu hỗ trợ các tổ chức bảo vệ quyền của kẻ mạnh nhất mà không giải quyết quyền của tất cả mọi người”. (43)
Bạn mong đợi gì từ Dubai COP?
Nhìn vào COP28 (Hội nghị của Liên Hiệp quốc về biến đổi khí hậu) sẽ diễn ra tại Dubai vào tháng 11, Đức Thánh Cha viết: “Chúng ta không thể từ bỏ giấc mơ rằng COP28 sẽ dẫn đến sự tăng tốc mang tính quyết định trong quá trình chuyển đổi năng lượng, với những cam kết hiệu quả có thể được theo dõi vĩnh viễn. Hội nghị này có thể là một bước ngoặt” (54). Ngài than phiền rằng thật không may, “quá trình chuyển đổi cần thiết sang năng lượng sạch… diễn ra không đủ nhanh” (55).
Hãy ngừng chế giễu vấn đề môi trường
Đức Phanxicô kêu gọi chấm dứt “sự nhạo báng vô trách nhiệm” của những người chế giễu vấn đề môi trường vì lợi ích kinh tế: thay vào đó, xem nó là “một vấn đề con người và xã hội theo nghĩa rộng và ở nhiều cấp độ khác nhau. Việc này cần sự tham gia của mọi người.” Đức Thánh Cha hy vọng rằng “các hình thức chuyển đổi năng lượng ràng buộc” sẽ xuất hiện từ COP28 một cách hiệu quả và “dễ dàng giám sát” (59). “Chúng tôi hy vọng rằng những người phát biểu là những nhà chiến lược có khả năng suy nghĩ về lợi ích chung và tương lai của con cái họ, thay vì lợi ích cụ thể của một quốc gia hoặc công ty nào đó. Mong sao họ thể hiện được sự cao quý của chính trị chứ không phải sự xấu hổ của nó” (60).
Một dấn thân phát sinh từ đức tin Kitô giáo
Cuối cùng, Đức Thánh Cha nhắc lại những lý do cho sự dấn thân vì môi trường xuất phát từ đức tin Kitô giáo, khuyến khích “anh chị em các tôn giáo khác hãy làm như vậy” (61). Ngài nói: “Đây không phải là sản phẩm của ý muốn riêng của chúng ta… bởi vì Thiên Chúa đã liên kết chúng ta rất chặt chẽ với thế giới xung quanh” (68). Điều quan trọng, Đức Thánh Cha viết, là phải nhớ rằng “không có những thay đổi lâu dài nếu không có những thay đổi về văn hóa… và không có những thay đổi văn hóa nào mà không có những thay đổi về con người” (70). “Nỗ lực của các gia đình nhằm giảm ô nhiễm, giảm lãng phí và tiêu dùng khôn ngoan đang tạo ra một nền văn hóa mới” (71).
Đức Thánh Cha nhắc lại rằng “một sự thay đổi rộng rãi cho lối sống vô trách nhiệm gắn liền với mô hình phương Tây sẽ có tác động lâu dài đáng kể. Như vậy, với những quyết định chính trị tất yếu, chúng ta sẽ đi trên con đường quan tâm lẫn nhau”