“Bonifacio là tài xế của Don Eduardo, chủ tịch ủy ban xây dựng giáo xứ. Nhìn vào bức tượng Chúa Giêsu và Mẹ Maria rất lớn khổng lồ đặt ngay lối vào căn nhà bạn có thể nói rằng ông ta là một người sùng đạo.
Trong khi Bonifacio chờ đợi trong đêm trong lúc Don Eduardo tham dự một lễ trao giải để vinh danh ông ấy, thì một cậu bé bán thuốc lá đã bị một tài xế tông chết ngay trước mặt Bonfacio. Bonifacio bế em lên, đặt em vào ghế sau xe và đưa đi đến bệnh viện. Việc cứu mạng cậu bé thì đáng giá hơn là giữ công việc của mình. Có nhiều người theo đạo hơn số người có đức tin.” (BD 1994, 21 tuần thứ bảy)
“Duyên dáng là giả trá, sắc đẹp là phù vân; Người phụ nữ kính sợ Đức Chúa mới đáng được ca tụng” (Cn 31:30). “Ngày của Chúa sẽ đến… Chúng ta hãy tỉnh thức! (1Tx 5:1-6). “Vì anh đã trung thành trong việc nhỏ nên hãy vào hưởng niềm vui của Chúa” (Mt 25:21).
Cha Oscar Ante OFM
Chuyển ngữ: Sr. Quỳnh Tâm
Những ngày cuối của năm phụng vụ, Giáo Hội mời gọi chúng ta hướng về ngày cánh chung. Tin Mừng kể về câu chuyện ba người đầy tớ được ông chủ tin tưởng trao phó tài sản, trước khi ông bắt đầu một cuộc hành trình dài. Thiên Chúa trao cho mỗi người số nén bạc không đồng đều, kẻ nhiều người ít. Chúa mời gọi mỗi người sinh ích với nén bạc Chúa trao để được vào “hưởng niềm vui của chủ”.
Khi trao phó cho các đầy tớ những nén bạc, ông chủ không chỉ chờ đợi số lượng những nén bạc được sinh lợi, nhưng ông còn mong đợi tấm lòng của đầy tớ dành cho ông. Nhận được nén bạc ông chủ trao, hai người đầy tớ chăm chỉ bắt tay vào việc ngay tức khắc. Họ sử dụng của cải đã được giao cho họ theo cách tương ứng với ý muốn của ông chủ. Họ tuân theo mục tiêu và bảo vệ của cải lợi lộc cho ông chủ. Họ cố gắng và trung thành để sinh lợi những nén bạc được trao.
Trong cuộc sống, người quản lý trung thành không chỉ biết cất giữ tài sản của chủ, mà còn biết sinh lợi theo ý của chủ mình. Trung thành là biết khôn ngoan suy tính việc cần phải làm, bắt tay vào làm việc mà không ngại mệt nhọc, gian lao. Chúa đòi hỏi những phẩm tính ấy khi ban cho con người những ơn huệ khác nhau trong đời sống cá nhân và xã hội. Nếu ta trung thành từ những công việc nhỏ, ân huệ của Chúa sẽ dần lớn lên trong ta và sẽ sinh ích như Chúa muốn.
Người tôi tớ thứ ba mang yến bạc đến trả lại cho chủ, không hơn không kém. Ngay từ đầu, anh đã có một suy nghĩ sai lạc, anh nghĩ ông chủ là một người hà khắc: “Thưa ông, tôi biết ông là người keo kiệt, gặt nơi không gieo và thu nơi ông không phát, nên tôi khiếp sợ mà đi chôn giấu nén bạc của ông dưới đất. Ðây của ông, xin trả lại cho ông”. Anh đã từ chối phục vụ và không hành động theo ý muốn của chủ. Anh không quy phục ông chủ với lòng tin tưởng và cần mẫn. Mặc dù anh không phung phí của cải được giao, không tiêu xài cho mình, nhưng anh đã không chu toàn trách nhiệm “người tôi tớ” của mình đối với chủ, anh chôn giấu của cải mà đáng lẽ tự nó phải sinh lời.
Qua bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta được mời gọi: “Hãy nhìn lại chính mình, chúng ta đang là người đầy tớ nào?” Cuộc sống chúng ta đang có không phải tự sức ta làm nên. Tất cả đều đến từ tình thương của Thiên Chúa: Thời gian, sức khỏe, tài năng và cả mạng sống chúng ta đều là hồng ân Chúa ban. Chúng ta thực sự là người rất giàu có, rất nhiều điều phải sinh lợi, sẻ chia với tha nhân nhưng chúng ta đã sử dụng chúng như thế nào trong bổn phận là con cái đối với Thiên Chúa là Cha, là anh chị em với nhau? Quả thật, để được vào Nước Trời, chúng ta không cần phải làm những công việc lớn lao vĩ đại, điều quan trọng là chu toàn bổn phận hằng ngày với con tim yêu mến, bởi lẽ “bổn phận là giấy vào Nước Trời” (Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận). Ước mong đến ngày chung cuộc, chúng ta hân hoan trình diện trước Chúa với những nén bạc đã được sinh lời một cách tối đa nhất.
Maria Đặng Cúc
Những lo ngại về gia đình và tài chính, chiến tranh ở Ukraine, Gaza, Sudan và những nơi khác, tình trạng biến loạn về chính trị, biến đổi khí hậu. Đây là những thách thức lớn, thử thách lòng kiên nhẫn, đức tin, và cuộc sống của chúng ta.
“Chúa Giêsu kể cho họ một dụ ngôn về việc họ cần phải cầu nguyện luôn và không được nản chí. . . Tuy nhiên, khi Con Người đến, liệu Người còn thấy lòng tin trên mặt đất nữa chăng?” (Lc 18:1-8)
Khi chúng ta kiên trì, cầu nguyện không ngừng và có đức tin, “lời toàn năng của Ngài đã rời bỏ ngôi báu đến giữa miền đất bị tru diệt” (Kn 18:14-16).
Cha Oscar Ante OFM
Chuyển ngữ: Sr. Quỳnh Tâm
Chúng ta có khả năng biết rất nhiều về thế giới. Nhưng chúng ta bị phân tâm và vì thế không tìm được Thiên Chúa trong mọi thụ tạo. (Kn 13:1-9)
Tin Mừng (Lc 17:26-37) nhắc nhở rằng có một thực tại sâu xa hơn, điều mà Chúa Giêsu gọi là “ngày của Con Người”, trong tất cả những mối quan tâm hàng ngày của chúng ta. Con Người được mặc khải vào ngày tận thế cũng như ở đây và ngay lúc này. Chúa ở gần chúng ta, trong và qua những hoạt động bình thường. Chúng ta đang ở trong tay Ngài.
Chúng ta luôn được mời gọi ý thức Chúa là trọng tâm của cuộc sống. Vì vậy, ngay cả khi chúng ta sinh hoạt hằng ngày, chúng ta cũng phải ý thức được sự hiện diện của Chúa. Ai tìm cách giữ mạng sống mình, thì sẽ mất, và ai liều mất mạng sống mình, thì sẽ bảo tồn được mạng sống.
Cha Oscar Ante OFM
Chuyển ngữ: Sr. Quỳnh Tâm
“Mamaya na” (ngày mai hoặc sau này), nghĩa là công việc của một người chưa được bắt đầu. “Chờ đã,” người mẹ ốm yếu chờ đợi người con gái lấy thuốc cho mình. Sự trì hoãn cản trở Triều Đại Thiên Chúa đang ở giữa chúng ta ngay đây này.
Bao giờ Triều Đại Thiên Chúa sẽ đến? Này, Triều Đại Thiên Chúa đang ở giữa các ông… sẽ đến thời anh em mong ước được thấy một trong những ngày của Con Người thôi. Nhưng trước hết Con Người phải chịu đau khổ nhiều và bị thế hệ này loại bỏ. (Lc 17:20-25)
Đức khôn ngoan là hình ảnh tốt lành của Thiên Chúa. Đức khôn ngoan biến họ nên bạn hữu của Thiên Chúa. Chẳng gian tà nào thắng nổi đức khôn ngoan. (Kn 7:22–8:1)
“Lạy Chúa, xin ban cho con đức khôn ngoan. Xin cho con biết sống mỗi giây phút, tận hưởng từng khoảnh khắc, chấp nhận khó khăn như một con đường dẫn đến hòa bình.” (R. Niebuhr, “Lời cầu nguyện bình yên”)
Cha Oscar Ante OFM
Chuyển ngữ: Sr. Quỳnh Tâm
Quyền bính là một quà tặng từ Thiên Chúa. Phải được dùng hết sức thận trọng: Đối với những người nắm quyền, sẽ bị tra vấn nghiêm ngặt. Họ phải thăm dò công việc của họ và xem xét kỹ lưỡng lời khuyên khôn ngoan. (Kn 6:1-11)
Mười người phong cùi xin Chúa Giêsu dủ lòng thương họ. Trên đường đi, thì họ được sạch. Chỉ có một người ngoại trở lại tạ ơn Thiên Chúa. (Lc 17:11-19)
Chúng ta phải biết ơn Chúa vì những món quà chúng ta nhận được từ nơi Ngài. Cách tốt nhất để bày tỏ lòng biết ơn là trân quý những món quà này và sử dụng chúng vì lợi ích của gia đình hoặc cộng đồng.
Cha Oscar Ante OFM
Chuyển ngữ: Sr. Quỳnh Tâm
Trong sứ điệp gửi đến các tín hữu Mexico nhân dịp Đại hội Thánh Thể Quốc gia Mexico lần thứ VIII, Đức Thánh Cha Phanxicô đã đề cao Thánh Juan Diego như một “mẫu gương về linh đạo Thánh Thể”.
Đại hội Thánh Thể Quốc gia của Mexico lần thứ VIII được tổ chức tại Giáo phận Cuautitlán, bang Mexico, từ ngày 8-12/11/2023.
Đức Mẹ Guadalupe đã hiện ra với Thánh Juan Diego từ ngày 9-12/12/1531 và yêu cầu ngài xin Đức Giám mục đầu tiên của Mexico, Fray Juan de Zumárraga, xây dựng một đền thánh ở chân đồi Tepeyac. Chính trên tấm áo choàng của thánh nhân đã in hình ảnh Đức Mẹ một cách kỳ diệu.
Người tìm kiếm Thiên Chúa
Trong sứ điệp, Đức Thánh Cha mô tả Thánh Juan Diego là “một người tìm kiếm Thiên Chúa”, là người “thích lãnh nhận bí tích và không nản lòng khi phải đi bộ nhiều giờ để thỏa lòng rước Mình Thánh Chúa Kitô”.
Thánh Juan Diego sống ở vùng Cuautitlán ngày nay. Thứ Bảy hàng tuần, ngài học giáo lý tại Colegio de Tlatelolco, nay là Mexico City, cách đó khoảng 28 km. Hiện tại, việc đi bộ trên con đường đó sẽ mất ít nhất sáu tiếng.
Đức Thánh Cha Phanxicô mời gọi người Công giáo bước theo con đường tìm kiếm thiêng liêng của thánh nhân. Ngài nói: “Đây có thể là đặc điểm nhận biết đầu tiên của chúng ta, chúng ta cảm giác như những người hành hương và đang tìm kiếm, cần được no thỏa Thiên Chúa mà chúng ta tìm thấy trong thừa tác vụ của Giáo hội, trong Lời Chúa và trong các bí tích”.
Gặp Chúa nơi đền thánh
Đức Thánh Cha cũng nhấn mạnh đến mối liên hệ của Thánh Juan Diego với Đức Mẹ Guadalupe, người đã yêu cầu xây dựng một đền thánh “để chúng ta cũng có cơ hội hồi sinh trong Bí tích Thánh Thể, trong Lời Chúa và trong thừa tác vụ của Giáo hội”. Kinh nghiệm này, theo Đức Thánh Cha, cho phép các tín hữu “tìm thấy Chúa Giêsu, nói chuyện với Người, lắng nghe Người và cảm nhận được sự hiện diện của Người trong cuộc sống của chúng ta”. Và Thánh Juan Diego đã ở lại đền thánh Guadalupe để đón tiếp những người hành hương, biến việc tìm kiếm Chúa của ngài thành sự chào đón.
Giáo hội cần chú ý đến nỗi đau của mỗi người
Đức Thánh Cha cũng nhắc lại việc Thánh Juan Diego đã ở lại chăm sóc người chú thay vì đi gặp Giám mục như lời Đức Mẹ yêu cầu. Đức Mẹ đã không trách cứ Juan Diego nhưng còn hứa giúp chữa lành bệnh cho người chú. Đức Thánh Cha nói rằng “Tương tự như vậy, Giáo hội chúng ta phải chú ý đến nỗi đau sâu sắc của mỗi người, để nói với họ, giống như Đức Maria nói với Juan Diego: ‘Mẹ là Mẹ của con, Mẹ không ở đây sao?’”.
Các Giáo hội Kitô Thế giới (WCC) và Anh giáo lên tiếng kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và mở các hành lang nhân đạo, cũng như bảo đảm cho việc phân phối và cung cấp viện trợ nhân đạo ở Gaza.
Trong một tuyên bố được đưa ra tại buổi kết thúc cuộc họp ở Nigeria, ngày 14/11/2023, các thành viên của Uỷ ban điều hành các Giáo hội Kitô Thế giới, bày tỏ nỗi đau buồn sâu sắc trước những cái chết, sự tàn phá và thương tổn đang gây ra cho người dân ở khu vực Gaza. Tuyên bố viết: “Chúng tôi lắng nghe tiếng kêu khóc của các trẻ em, phụ nữ và người dân vô tội, đang phải chịu đựng sự bất công do bạo lực tàn bạo này gây ra. Chúng tôi hiệp nhất với tất cả những ai đang đau khổ: những người Israel đang khóc thương, bị bắt làm con tin hoặc bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công ngày 07/10; người dân Gaza phải bỏ lại nhà cửa, đang khóc thương cho người thân bị chôn vùi dưới đống đổ nát của các toà nhà bị phá huỷ và phải chịu các cuộc ném bom liên tục và dữ dội”.
Tổ chức Kitô cũng nhấn mạnh rằng, cuộc xung đột sẽ để lại những hậu quả lâu dài đối với các thế hệ tương lai, do “những tổn thương khủng khiếp” mà các trẻ em ở Palestine và Israel đang trải qua. Cuối cùng, các Giáo hội Kitô Thế giới cầu nguyện cho một nền hoà bình ổn định và công bằng được thiết lập dựa trên sự nhìn nhận và tôn trọng nhân phẩm do Thiên Chúa trao ban, cũng như dựa trên sự bình đẳng về nhân quyền của tất cả mọi người, Israel và Palestine, người Do Thái, Hồi giáo và các Kitô hữu.
Đề tài chiến tranh ở Thánh Địa cũng được Đức Tổng Giám Mục Justin Welby của Canterbury đề cập trong buổi khai mạc Thượng hội đồng Giáo hội Anh giáo ở London, ngày 13/12. Là người đã đến Giêrusalem cách đây ba tuần, sau vụ nổ Bệnh viện Al Ahli ở Gaza do Anh giáo điều hành, Đức Tổng Giám Mục nói: “Hôm nay, tôi lặp lại lời kêu gọi với sự khẩn cấp mới và mạnh mẽ hơn: cuộc đổ máu này phải chấm dứt, các con tin phải được trả tự do và viện trợ nhân đạo phải đến được với người dân ở Gaza”.
Vị đứng đầu Liên hiệp Anh giáo nói ngài không có phản ứng quân sự hay chính trị đối với cuộc khủng hoảng này, nhưng lời kêu gọi ngừng bắn là tiếng kêu đạo đức mà tất cả đều nghe được từ các tín đồ của các tôn giáo. Ngài nói: “Nhân loại chúng ta phải tìm ra một cách thức khác để có được công lý, an ninh và sự chung sống hoà bình cho người Israel và Palestine trong hiện tại và tương lai. Nhân danh Chúa Kitô, chúng tôi kêu gọi từ trái tim: không bao giờ nữa. Các vụ giết người phải dừng lại”.
Trong Sứ điệp cho Ngày Giới trẻ Thế giới thứ 38, có tựa đề “Hãy vui mừng trong hy vọng” (Rm 12,12), Đức Thánh Cha nói với các bạn trẻ rằng trước các bi kịch của nhân loại, trên hết là trước đau khổ của người vô tội, “chúng ta có thể là câu trả lời của Thiên Chúa, có thể là cách diễn tả tình yêu của Người, một tình yêu mang lại niềm vui và hy vọng ngay cả ở nơi dường như không thể”.
Ngày Giới trẻ Thế giới thứ 38 sẽ được cử hành tại các giáo phận vào lễ Chúa Kitô Vua Vũ trụ, Chúa Nhật 26/11/2023. Đức Thánh Cha nói rằng ngài muốn nắm tay cùng đi với các bạn trẻ trên con đường hy vọng. Ngài nói với họ về niềm vui và hy vọng, và cả nỗi buồn và lo lắng trong lòng họ và của nhân loại.
Niềm vui này đến từ đâu? Từ mầu nhiệm phục sinh của Chúa Kitô
Nhưng niềm vui này đến từ đâu? Theo Thánh Phaolô, niềm vui này “xuất phát từ mầu nhiệm Phục sinh của Chúa Kitô, từ sức mạnh phục sinh của Người”. Đức Thánh Cha nói: “Nó không phải là thành quả của nỗ lực, sự khéo léo hay nghệ thuật của con người. Đó là niềm vui đến từ cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô. Niềm vui Kitô giáo đến từ chính Thiên Chúa, từ việc biết rằng chúng ta được Người yêu thương”. Niềm vui đến từ đức tin: “Tôi được yêu mến. Tôi có một vai trò trong lịch sử. Tôi được đón nhận, được yêu thương” (Biển Đức XVI).
“Hy vọng của tôi ở đâu?”
“Hy vọng của tôi ở đâu?” Đức Thánh Cha lưu ý rằng “chúng ta đang sống trong một thời đại mà đối với nhiều người, ngay cả những người trẻ, dường như thiếu vắng niềm hy vọng cách trầm trọng”. Ngài nói: “Thật không may, nhiều bạn bè của các con, những người sống trong kinh nghiệm chiến tranh, bạo lực, bắt nạt và nhiều hình thức khó khăn khác nhau, lại phải chịu đựng sự tuyệt vọng, sợ hãi và trầm cảm. Họ có cảm giác như bị nhốt trong ngục tối tăm tối, không thể nhìn thấy tia nắng”.
Chúng ta là câu trả lời của Thiên Chúa
Chúng ta là câu trả lời của Thiên Chúa. Như nhân vật chính của bộ phim “Cuộc sống tươi đẹp”, người đã biến thực tế khắc nghiệt thành một loại phiêu lưu và trò chơi, từ đó mang đến cho con của mình “đôi mắt hy vọng”, bảo vệ cậu khỏi nỗi kinh hoàng của trại tập trung, bảo vệ sự vô tội của cậu và ngăn chặn sự độc ác của con người đánh cắp tương lai của cậu, Đức Thánh Cha nhận xét rằng “đây là điều chúng ta thấy nơi cuộc đời của nhiều vị thánh, những vị là chứng nhân của niềm hy vọng ngay cả giữa sự gian ác tàn khốc nhất của con người”.
Đức Thánh Cha nói tiếp: “Khả năng nhen lên niềm hy vọng trong tâm hồn con người, bắt đầu từ chứng tá Kitô giáo, đã được Thánh Phaolô VI nhấn mạnh một cách tuyệt vời khi ngài nhắc nhở chúng ta: ‘Một Kitô hữu hay một nhóm Kitô hữu, trong cộng đồng họ đang sống, [.. .] họ tỏa ra một cách rất đơn giản và tự phát niềm tin vào một số giá trị vượt xa các giá trị hiện tại, và hy vọng vào một điều gì đó không thể nhìn thấy và không dám tưởng tượng”.
Niềm hy vọng bắt nguồn từ tình yêu và đức tin
Niềm hy vọng là ánh sáng chiếu rọi trong bóng đêm. Đức Thánh Cha nhấn mạnh: “Niềm hy vọng Kitô giáo không phải là sự lạc quan dễ dàng và không phải là liều thuốc an thần cho những kẻ cả tin: đó là sự chắc chắn, bắt nguồn từ tình yêu và đức tin, rằng Thiên Chúa không bao giờ để chúng ta cô đơn và Người giữ lời hứa của Người. Niềm hy vọng Kitô giáo không phải là việc phủ nhận nỗi đau và cái chết, mà là việc cử hành tình yêu của Chúa Kitô Phục Sinh, Đấng luôn ở bên chúng ta, ngay cả khi Ngài dường như ở rất xa.
Nuôi dưỡng hy vọng bằng cầu nguyện
Đức Thánh Cha cũng nhắn nhủ các bạn trẻ nuôi dưỡng hy vọng đã được thắp lên trong chúng ta. Trước hết bằng cầu nguyện. Bằng việc cầu nguyện, chúng ta bảo tồn và canh tân niềm hy vọng. Bằng cách cầu nguyện, chúng ta giữ được tia hy vọng sống động. Đức Thánh Cha nhắn nhủ các bạn trẻ: “Khi màn sương mù dày đặc của sợ hãi, nghi ngờ và áp bức bao quanh các con và các con không còn nhìn thấy mặt trời nữa, hãy đi theo con đường cầu nguyện… Mỗi ngày chúng ta hãy dành thời gian để nghỉ ngơi trong Chúa trước những lo âu đang tấn công chúng ta”.
Nuôi dưỡng hy vọng bằng những chọn lựa hàng ngày
Tiếp đến, hãy nuôi dưỡng hy vọng bằng những chọn lựa hàng ngày. Lời Thánh Phaolô mời gọi các tín hữu hãy vui mừng trong hy vọng “đòi hỏi những lựa chọn rất cụ thể trong cuộc sống hàng ngày”. Đức Thánh Cha khuyên các bạn trẻ hãy chọn một lối sống dựa trên niềm hy vọng. Ngài đề nghị họ “hãy cố gắng chia sẻ mỗi ngày một lời hy vọng. Hãy trở thành người gieo hy vọng vào cuộc sống của bạn bè và mọi người xung quanh bạn”.
Nhìn mọi việc dưới ánh sáng đức tin
Và cuối cùng, Đức Thánh Cha mời gọi các bạn trẻ hãy thắp sáng ngọn đuốc hy vọng là Chúa Kitô. “Từ Người, từ sự sống lại của Người, cuộc sống của chúng ta được thắp sáng”. Ngài cũng mời gọi họ nhìn mọi thứ dưới ánh sáng đức tin. Ngài nói: “Được thúc đẩy bởi niềm hy vọng thiêng liêng, người Kitô hữu thấy mình tràn ngập một niềm vui khác, đến từ nội tâm. Những thách thức và khó khăn vẫn còn đó và sẽ luôn ở đó, nhưng nếu chúng ta được ban cho một niềm hy vọng ‘đầy đức tin’, chúng ta đối mặt với chúng khi biết rằng chúng không có tiếng nói quyết định và chính chúng ta trở thành ngọn đuốc nhỏ hy vọng cho người khác”.
Đức Thánh Cha kết thúc với lời mời gọi: “Các bạn trẻ thân mến, đừng ngại chia sẻ niềm hy vọng và niềm vui của Chúa Kitô Phục Sinh với mọi người!”
Trong Thánh lễ tôn kính một giáo sĩ dòng Phanxicô đã qua đời khi đang phục vụ các nạn nhân hấp hối trong thảm kịch 11/09 tại Trung tâm Thương mại Thế giới, Cha Giám tỉnh nói: Chúng ta đang chôn cất thi hài của Cha Michael nhưng không chôn cất tinh thần của cha, chúng ta đang chôn cất đôi tay của cha ấy, nhưng không chôn cất những việc tốt lành của cha ấy, chúng ta đang chôn cất quả tim của cha nhưng không chôn cất tình yêu của cha ấy ”.
“Linh hồn những người công chính ở trong tay Chúa. Bọn ngu si coi họ đã chết rồi. Khi họ ra đi, chúng cho là họ gặp phải điều vô phúc. Lúc họ xa rời chúng ta, chúng tưởng là họ bi tiêu diệt, nhưng thực ra, họ đang hưởng an bình.” (Kn 2:23-3:9).
“Chúng tôi là những đầy tớ vô dụng. Chúng tôi đã chỉ làm việc bổn phận đấy thôi” (Lc 17:10). Đây là lý tưởng mà những người theo Chúa Giêsu được kêu gọi hướng tới. Chúng ta không nên khoe khoang với Chúa về những gì chúng ta làm cho Ngài. Tất cả những gì chúng ta có thể làm là một quà tặng do Ngài ban để sử dụng vì lợi ích của cộng đồng.
Cha Oscar Ante OFM
Chuyển ngữ: Sr. Quỳnh Tâm