Con Người Làm Chủ Cả Ngày Sa-Bat (06.9.2025 Thứ Bảy Tuần XXII Thường Niên)
Ngày đăng: Tháng 9 8, 2025
“Tại sao các ông làm điều không được phép làm trong ngày Sa-bat?”
Câu chất vấn này nại đến luật lệ, qui ước phép tắc (propriety). Như người ta vẫn thường nói ‘cái này không được phép’ hay ‘cái kia được phép’, hoặc ‘làm thế này có được phép không?’, v.v… Nó hàm nghĩa tôn trọng cơ chế, trật tự có sẵn. Câu hỏi “tại sao làm điều không được phép?” thường là câu hỏi của cảnh sát, công an, của quyền lực cai trị. Ở một mức độ nào đó, nó cần thiết để bảo vệ cơ chế và trật tự. Nhưng luôn có nguy cơ người ta đặt luật lệ lên trên hết, hoặc chỉ biết có luật lệ và không quan tâm gì khác, ngay cả không quan tâm đến con người và phẩm giá cũng như các quyền căn bản của con người.
Tình trạng nệ luật của giới biệt phái và kinh sư thời Chúa Giêsu là một ví dụ. Nhân vật thanh tra Javert trong tiểu thuyết ‘Những người khốn khổ’ của Victor Hugo là một ví dụ khác. Luôn luôn có những nạn nhân khốn khổ của não trạng nệ luật đến mức phi nhân này, như Chúa Giêsu và đám đông dân chúng trong Phúc Âm, hay như nhân vật Jean Valjean trong truyện nói trên…
Vì thế, Chúa Giêsu dứt khoát chống lại thói nệ luật. Người tuyên bố “Con Người làm chủ cả ngày sa-bat”. ‘Con Người’ ở đây là chính Chúa Giêsu, với tất cả thẩm quyền của Người. Nhưng ‘Con Người’ ở đây cũng là mọi con người, với phẩm giá của con người luôn đáng được thượng tôn trên luật lệ và phép tắc. Chính Chúa Giêsu xác nhận: Ngày sa-bat được lập ra cho con người, chứ không phải con người cho ngày sa-bat!
Con đường của Chúa Giêsu và của các môn đệ Người là con đường tương quan liên vị/liên chủ thể trong yêu thương, chứ không phải con đường nệ luật. Và sự thánh thiện tuỳ vào phẩm chất tương quan yêu thương này (với Thiên Chúa và với con người) theo khuôn mẫu của chính Chúa Giêsu, chứ không phải dựa vào luật lệ. Như thánh Phaolô diễn tả rất hàm súc với các tín hữu Cô lô sê:
“Thiên Chúa đã giao hoà anh em trong xác thịt của Ðức Kitô, nhờ cái chết của Người, làm cho anh em nên thánh thiện, tinh tuyền, không có gì đáng trách trước mặt Người, miễn là anh em được xây dựng, kiên trì trong đức tin, bền vững và không lay chuyển khỏi lòng trông cậy vào Tin Mừng”.
Ngày nay, cũng như bất cứ thời nào, chúng ta dễ bị cuốn bởi não trạng nệ luật đến mức phi nhân, do bởi thiếu tôn trọng nhân phẩm và nhân quyền của những người yếu thế, hoặc do bởi tinh thần thực dụng thể hiện nơi xu hướng muốn dẫn dụ và dùng người ta như một công cụ để được việc của mình… Ta cần nhớ rằng xem thường con người là xem thường hình ảnh Thiên Chúa, do đó cũng là xem thường Thiên Chúa – điều này hoàn toàn xa lạ với con đường của Chúa Giêsu Kitô, Đấng đi tìm cho được từng con chiên lạc, và không chấp nhận việc nhân danh xã hội để vùi dập một cá nhân, bất cứ cá nhân nào!
Lm. Lê Công Đức
Zalo