‘Thương Khó’ Là ‘Say Mê’ (16.4.2025 Thứ Tư Tuần Thánh)
Ngày đăng: Tháng 4 15, 2025‘Thương khó’ hay ‘khổ nạn’ hàm nghĩa gì đối với Chúa Giêsu? Ta thường nghĩ đến đòn roi, sức nặng cây gỗ trên đường đi, nhất là sự đóng đinh và treo lên – nghĩa là những đớn đau do bạo lực thể lý… Vâng, những điều này thật khủng khiếp (như bộ phim Passion of the Christ mô tả!). Tuy nhiên, điều còn khủng khiếp hơn thế đối với Chúa Giêsu, đó là Người phải chịu sự phản bội, chịu sỉ nhục, tức nỗi khổ đau tâm can do bạo lực tinh thần.
Đây là khía cạnh của ‘thương khó’ mà Bài ca thứ ba của người Tôi Tớ đau khổ trong Isaia muốn diễn đạt với sự nhấn mạnh: “Tôi đã không che mặt giấu mày, tránh những lời nhạo cười và những người phỉ nhổ tôi”. Ở đây, một lần nữa, người Tôi Tớ đủ sức cam chịu tủi nhục vì kinh nghiệm rằng có Thiên Chúa đứng về phía mình: “Vì Chúa nâng đỡ tôi, nên tôi không hổ thẹn: nên tôi trơ mặt chai như đá, tôi biết tôi sẽ không phải hổ thẹn”…
Thánh vịnh 68 (Đáp ca) là chứng từ của cùng kinh nghiệm ‘thương khó’ ấy: “Sở dĩ vì Chúa mà con chịu nhục, và thẹn thò làm nhơ nhuốc mặt con. Con bị những người anh em coi như khách lạ, bị những người con cùng một mẹ xem như kẻ ngoại lai. Sự nhiệt tâm lo việc nhà Chúa khiến con mòn mỏi, điều tủi nhục người ta nhục mạ Chúa đổ trên mình con”…
Trình thuật của Phúc Âm Máttheu hôm nay cho thấy đối với Chúa Giêsu, cuộc Thương Khó đầy sỉ nhục chính thức bắt đầu với sự phản bội của Giuđa, một môn đệ thân tín. “Khi ấy, một trong nhóm Mười Hai tên là Giuđa Iscariô, đi gặp các thượng tế và thưa với họ: ‘Các ông cho tôi bao nhiêu, tôi nộp Người cho các ông ?’ Họ liền ấn định cho ba mươi đồng bạc. Và từ đó, hắn tìm dịp thuận tiện để nộp Người”.
‘Thương khó’ (Passio/ passion) là chịu thương chịu khó, thể lý và nhất là tinh thần. ‘Thương khó’ (passio/ passion) cũng có nghĩa là ‘đam mê’/ ‘say mê’, nghĩa là một tình yêu nồng nàn, cháy bỏng đến quên mình, quên cả danh dự của mình! Đây chính xác là thế giới tâm cảm của Chúa Giêsu trong cuộc Thương Khó của Người: Người đảm nhận cái chết vì say mê Chúa Cha và say mê con người!
Cách nào ta đáp trả cuộc Thương Khó của Chúa? Đây, năm mầu nhiệm Mùa Thương: Thứ ba thì gẫm, Chúa Giêsu chịu đội mão gai – Ta hãy xin cho được chịu sỉ nhục bằng lòng!
Và ta cũng phải say mê – say mê Chúa Kitô, say mê con người – thì mới đủ ‘lì’ để chịu sỉ nhục bằng lòng như vậy!
Lm. Lê Công Đức

