Giuse Người Công Chính, Bóng Của Cha Trên Trời (19.3.2025 Thứ Tư Tuần II Mùa Chay)

“Ta sẽ là Cha của Người, và Người sẽ là Con Ta”.

Đây là lời Chúa Cha nói về Chúa Con, Đấng sẽ sinh ra thuộc dòng dõi Đavit. Trong tư cách một con người, Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa, có một người cha trên mặt đất này là thánh Giuse. Vì thế, lời tuyên bố trên cách nào đó cũng ứng vào thánh Giuse: Ngài là cha của Giêsu, và Giêsu là con của ngài. Đây là ơn gọi căn bản của thánh Giuse trong đại cuộc cứu độ của Thiên Chúa.

Cả Chúa Cha lẫn thánh Giuse đều có thể nói về Chúa Giêsu rằng “Ta là Cha của Người, và Người là Con Ta”. Vì thế, nhà văn Ba Lan Jan Dobraczyński, trong quyển tiểu thuyết ‘Bóng của người Cha’, đã khéo léo dùng hình ảnh một chiếc bóng để nói về thánh Giuse. Trong mối tương quan với Giêsu, Giuse là chiếc bóng trên mặt đất này của Cha trên trời: Giuse coi sóc và bảo vệ Giêsu, không bao giờ bỏ mặc Giêsu. Giuse đã hành động như một người cha trong cả đời ngài (x. Tông thư Patris Corde)…

Sự kiện thánh Giuse là cha nuôi (chứ không sinh ra Chúa Giêsu) càng làm nổi bật sự thật này: Người ta không bẩm sinh là cha, mà phải LÀM cha. Một người không trở thành cha duy chỉ bởi việc sinh một đứa con cho đời, mà bằng việc đảm nhận trách nhiệm chăm sóc đứa con ấy. Bất cứ khi nào một người nhận trách nhiệm trên đời sống của một người khác, thì có thể nói đã trở thành cha của người ấy (x. ibid.)…

Từ những nhìn nhận trên, ta có thể đi đến kết luận rằng mọi người cha trên đời này đều có ơn gọi – như thánh Giuse – trở nên chiếc bóng của Cha trên trời đối với con cái mình (con ruột, con nuôi, con thiêng liêng…) Và mọi người cha trên đời này đều phải LÀM cha, chứ không tự nhiên LÀ cha được!

Thánh Giuse đã LÀM cha bằng cách nào, trong tinh thần nào? Ngài chăm sóc dưỡng dục, giáo hoá cho con trẻ Giêsu lớn lên. Điều đó hẳn nhiên. Nhưng điều cốt yếu nhất mà con trẻ Giêsu, rồi thiếu niên Giêsu, chàng trai Giêsu trưởng thành đã học được nơi thánh Giuse chắc chắn là sự công chính. Bởi Giuse là người công chính!

Thánh Máttheu viết: “Giuse bạn của bà là người công chính, không muốn tố cáo bà”… Ta nhận ra, trong nhiều trường hợp, công chính là không tố cáo người khác! Thánh Phaolô viết về Abraham trong Thư Rôma: “Mặc dầu tuyệt vọng, ông vẫn tin rằng mình sẽ trở thành cha nhiều dân tộc… Vì vậy, ông đã được kể như sự công chính”. Ta nhận ra, công chính là kiên vững đặt niềm hy vọng vào Chúa, ngay trong hoàn cảnh tuyệt vọng…

Và ta không ngạc nhiên khi nhìn ngắm sự công chính nơi Chúa Giêsu: Người đến để diễn tả lòng thương xót và ý chí cứu độ của Chúa Cha, không phải để kết án. Và Người kiên vững tin tưởng phó thác vào Cha, ngay cả khi có cảm giác như thể Cha đã bỏ Người! “Lạy Chúa con, sao Chúa bỏ con?”… “Lạy Cha, con phó linh hồn con trong tay Cha”…

Chính trong sự công chính ‘con nhà tông Giuse’ ấy, Chúa Giêsu đã được Chúa Cha cho trỗi dậy, được đặt làm Đấng Cứu Độ, trở thành ‘Niềm Hy Vọng Không Làm Thất Vọng’ của chúng ta. Và như thế, thật thú vị, cả chân trời Mùa Chay lẫn tinh thần Năm Thánh đều được chứa đựng trong ngày lễ thánh Giuse 19 tháng 3 này!

Thánh Giuse thật âm thầm lặng lẽ mà cũng thật bùng nổ biết bao… Xin ngài chuyển cầu cho tất cả chúng ta.

Lm. Lê Công Đức